Türk fındığında zorlu sezon: Rekolte düştü ama ihracat geliri 2,5 milyar doları korudu

Türkiye deyince akla gelen tarım ürünlerinin başında hiç şüphesiz fındık geliyor. Ülke, dünyanın en büyük fındık üreticisi konumunda bulunuyor ve bu küçük ama değerli ürün, hem sofralarımızın hem de ekonomimizin önemli bir parçası. Bu nedenle her fındık sezonu, üreticiden ihracatçıya kadar geniş bir kesim tarafından yakından takip ediliyor.

Geride bıraktığımız sezon ise fındık için oldukça çelişkili bir tablo ortaya koydu. Bir yandan rekolte ciddi şekilde düşerken, diğer yandan fiyatlardaki yükseliş sayesinde ihracat geliri şaşırtıcı biçimde korundu. Bu yazıda, sezonun rakamlarını, üreticiye yansımalarını ve yeni sezona dair beklentileri birlikte ele alacağız.

Zorlu geçen bir sezon

2025/26 sezonu, fındık üreticileri için hava koşulları açısından oldukça sıkıntılı geçti. Özellikle ilkbaharda yaşanan zirai don ve olumsuz hava koşulları, ürüne ciddi zarar verdi. Bu nedenle rekolte, sezon sonunda 528 bin ton seviyelerine kadar geriledi ve beklentilerin altında kaldı.

Rekoltedeki bu düşüş, doğrudan ihracat miktarına da yansıdı. Verilere göre, sezonun fındık ihracatı bir önceki sezonun 309 bin tonluk seviyesinden 197 bin ton düzeyine geriledi. Bu, yüzde 36 civarında oldukça sert bir düşüşe işaret ediyor ve sektörde endişeye yol açtı.

Rekor birim fiyat geliri korudu

Ancak bu tablonun içinde beklenmedik bir gelişme yaşandı. Miktar düşerken, fındığın ton başına ihracat fiyatı belirgin bir şekilde yükseldi. Ortalama ihraç fiyatı, bir önceki sezondaki 8.278 dolar seviyesinden 12.733 dolar seviyesine çıkarak yüzde 53'ün üzerinde bir artış kaydetti.

Bu güçlü fiyat artışı, miktardaki keskin düşüşün gelir üzerindeki olumsuz etkisini büyük ölçüde dengeledi. Öyle ki, toplam ihracat geliri yaklaşık 2,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti ve bir önceki sezona kıyasla yalnızca yüzde 2'ye yakın bir azalma gösterdi. Yani daha az ürünle neredeyse aynı gelir elde edildi.

Üreticiye yansımalar

Fındık sezonunda üreticinin eline geçen fiyat da büyük önem taşıyor. Toprak Mahsulleri Ofisi, sezon için farklı kalitelerde alım fiyatları açıkladı. Örneğin Giresun kalite fındık için belirlenen fiyat, kilogram başına 200 lira seviyesinde oldu ve bu rakamlar üreticinin gelirini doğrudan etkileyen bir gösterge olarak öne çıktı.

Fındık, özellikle Karadeniz bölgesinde yüz binlerce ailenin geçim kaynağı durumunda. Bu nedenle rekoltenin düşük olduğu yıllarda fiyatların yüksek seyretmesi, üreticiler için kısmen de olsa telafi edici bir rol üstlenebiliyor. Ancak istikrarlı bir gelir için hem verimin hem de fiyatın dengeli olması önem taşıyor.

Yeni sezon için umut

Zorlu geçen sezonun ardından, gözler şimdi 2026/27 dönemine çevrildi. Yapılan tahminlere göre yeni sezonda fındık rekoltesinin belirgin şekilde toparlanması ve 829 bin tona yakın bir seviyeye ulaşması öngörülüyor. Bu tahmin, 12 il ve 79 ilçede yürütülen çiçek sayımı yöntemine dayandırılıyor.

Eğer bu öngörü gerçekleşirse, hem üreticiler hem de ihracatçılar için çok daha bereketli bir sezon anlamına gelebilir. Yüksek rekolte, arz sıkıntısını hafifletirken, Türkiye'nin dünya fındık pazarındaki güçlü konumunu da pekiştirecek bir fırsat olarak değerlendiriliyor.

Fındığın değeri

Sonuç olarak fındık, Türkiye için yalnızca bir tarım ürünü değil, aynı zamanda küresel bir marka ve önemli bir döviz kaynağı niteliği taşıyor. Zorlu geçen bir sezonda bile 2,5 milyar dolara yakın gelir elde edilmesi, bu ürünün ülke ekonomisi için ne denli stratejik olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Önümüzdeki dönemde iklim koşullarına karşı üreticinin desteklenmesi ve kalitenin korunması, bu değerli mirasın geleceği açısından büyük önem taşıyacak. Fındığın hem tarlada hem de dünya pazarlarında güçlü kalması, hepimizin ortak kazancı olacaktır.