Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çinli elektrikli araç üreticisi BYD'nin Türkiye'deki yatırımına ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Bakanlık, yatırım takvimindeki gecikme nedeniyle firmanın teşviklerden yararlanma sürecinin yılbaşında askıya alındığını bildirdi. Açıklamada, bu adımın atılmasına rağmen yatırım anlaşmasının ve firmanın yükümlülüklerinin geçerliliğini koruduğu belirtildi. Bakanlık ayrıca kamu çıkarlarının teminat altında olduğunu vurguladı.
Söz konusu yatırım, BYD'nin Türkiye'deki üretim planının merkezinde yer alıyor. Firma, Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kurmayı taahhüt etmişti. Bu taahhüt çerçevesinde yatırım yeri firmaya tahsis edilmiş ve teşvik mekanizması da devreye alınmıştı. Böylece proje, hem üretim kapasitesi hem de sağlanan destekler açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmişti.
Ancak sürecin beklenen hızda ilerlemediği ortaya çıktı. Bakanlık, yatırım sürecinde beklenen ilerlemenin sağlanamadığını ve bunun üzerine teşvik uygulamasının 2026 yılı başında durdurulduğunu açıkladı. Yani teşviklerin askıya alınmasının temelinde, yatırım takviminde yaşanan gecikme bulunuyor. Bu durum, projenin planlanan zaman çizelgesinin gerisinde kaldığını gösteriyor.
Bakanlık, teşviklerin durdurulmasına rağmen yatırımın hukuki çerçevesinin sürdüğünü vurguladı. Açıklamada, yatırım anlaşmasının yürürlükte olduğu ifade edildi. Aynı şekilde firmanın yükümlülüklerinin ve verdiği teminatların geçerliliğini koruduğu belirtildi. Böylece teşvik sürecinin askıya alınması, anlaşmanın tümüyle sona ermesi anlamına gelmiyor.
Açıklamada kamu çıkarlarının korunmasına özellikle dikkat çekildi. Bakanlık, kamu çıkarlarının teminat altında olduğunu kaydetti ve sürecin sözleşme hükümleri ile ilgili mevzuat çerçevesinde yürütüldüğünü belirtti. Bu vurgu, sürecin keyfi değil, belirlenmiş kurallar dahilinde ilerlediği mesajını taşıyor. Bakanlık, atılan adımların bu hukuki zemine dayandığını ortaya koydu.
Açıklamada yatırımın tamamlanmaması ihtimaline yönelik bir uyarı da yer aldı. Bakanlık, yatırımın tamamlanmaması halinde sağlanan teşviklerin geri alınabileceğini ifade etti. Bu ifade, teşviklerin firmaya koşulsuz biçimde bırakılmadığını, taahhütlerin yerine getirilmesine bağlı olduğunu gösteriyor. Böylece destekler, yatırımın hayata geçirilmesiyle doğrudan ilişkilendirildi.
Bakanlık, son olarak uygulanan kuralların kapsamına ilişkin bir çerçeve çizdi. Açıklamada, yerli ve yabancı tüm yatırımcılara aynı kuralların uygulandığı vurgulandı. Kamu kaynaklarının ve kamu çıkarlarının korunmasının temel öncelik olduğu kaydedildi. Bu çerçevede BYD yatırımına ilişkin sürecin de aynı ilkeler doğrultusunda ele alındığı mesajı verildi.