18 yaş altı suçlulara yönelik ceza artırımlarını içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu'nda kabul edildi. Toplam on sekiz maddeden oluşan düzenleme, çocukların karıştığı suçlarda uygulanan cezaların kapsamını genişletirken, hem suça karışan çocuklara hem de bu çocukların ailelerine yönelik yeni yaptırımlar öngörüyor.
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, 15-18 yaş grubundaki suçlulara ilişkin. Bu yaş grubunda, suçun ağırlığına göre ve yalnızca hakimin takdirine bağlı olarak ceza indirimi uygulanmayabilecek. Böylece belirli suçlarda çocuk yaşta olmanın otomatik bir indirim sağlaması durumu ortadan kalkabilecek. Düzenlemeyle 18 yaş altındaki tüm suçlularda cezaların üst sınırının da artması hedefleniyor.
Cezaların üst sınırına ilişkin somut oranlar da teklifte yer aldı. Buna göre 15-18 yaş grubundaki suçlularda üst sınır, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 18 yıla çıkacak. Bu oranlar, ağır suçlara karışan çocuklara verilebilecek cezaların önemli ölçüde yükseltileceğini gösteriyor.
Düzenleme yalnızca çocukları değil, ailelerini de kapsıyor. Teklife göre, çocuğunun suç işlemesine neden olan ailelere verilecek cezalar iki kat oranında artırılacak. Ayrıca çocuğunun güvenliğini ve sağlığını tehlikeye sokan kişilere 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Aynı ceza, gerekli güvenliği sağlayamayarak çocuğunun silaha ulaşmasına neden olan kişiler için de uygulanabilecek.
Teklif, hukuki dilde de bir değişiklik getiriyor. Bugüne kadar kullanılan 'suça sürüklenen çocuk' ifadesinin yerine, artık 'adli süreçteki çocuk' tanımı kullanılacak. Bunun yanı sıra 15 yaşın altında adli sürece dahil olan çocuklar için sosyal inceleme raporu tutulması zorunlu hale getirilecek.
Düzenlemeyle risk altındaki çocuklar için ayrı bir tedbir mekanizması da kurulacak. Ağır bağımlılık, psikolojik rahatsızlık ve bulaşıcı hastalık gibi durumlarda acil koruma kararı alınabilmesi amacıyla, 24 saat içinde rapor düzenlenmesi öngörülüyor. Böylece savunmasız durumdaki çocukların hızlı biçimde korunması amaçlanıyor.
Komisyondaki görüşmelerde, düzenlemenin çocukları koruyan, riskleri erken fark eden ve şiddete yönelen çocuklara zamanında müdahale eden bir sistemi hedeflediği vurgulandı. Yetkililer, aynı zamanda toplum güvenliğini de güçlendirmeyi amaçlayan teklifin, hem çocukların iyileştirilmesini hem de suçların önlenmesini gözettiğini ifade etti.