เวลาผ่านไปทีละวินาที สมองของผู้ป่วยสโตรกสูญเสียเซลล์ประสาทไปราว 2 ล้านเซลล์ ไม่ใช่แค่ตัวเลขในตำรา แต่คือความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงและกัดกินโอกาสในการฟื้นตัว สหทัต อัศวดิลกชัย ซีอีโอ Dosy Health สตาร์ทอัพไทยที่เพิ่งเปิดตัวระบบ AI อ่านภาพ CT สมองในงาน Global Medical AI Summit 2026 ณ ทรู ดิจิทัล พาร์ค เมื่อวานนี้ 30 ตุลาคม 2026 ย้ำว่าเวลาคือศัตรูตัวจริงของโรคที่ต้องแข่งกับชีวิต
สิ่งที่แยก Dosy Health ออกจาก AI อ่านภาพทางการแพทย์ทั่วไปในตลาดโลก ไม่ใช่แค่ความแม่นยำในการตรวจจับสโตรก แต่คือความสามารถในการคัดกรองภาวะโพรงสมองคั่งน้ำชนิดความดันปกติ หรือ NPH ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการสมองเสื่อมที่รักษาได้ หากตรวจพบทันเวลา ผู้ป่วยอาจกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ แต่ในความเป็นจริง ภาวะนี้มักถูกมองข้ามเพราะอาการคล้ายโรคอัลไซเมอร์
เจาะระบบ AI ที่อ่าน CT ได้ครบ 4 ด้านในครั้งเดียว
ระบบของ Dosy Health ทำงานบนภาพ CT สมองแบบไม่ฉีดสี ซึ่งเป็นเทคนิคที่ราคาถูกและมีใช้ในโรงพยาบาลแทบทุกแห่งในไทย แต่สิ่งที่ AI นี้ทำได้คือวิเคราะห์ครบ 4 ด้านในระบบเดียว ด้านแรกคือการตรวจจับภาวะเลือดออกในสมองพร้อมจำแนกได้ถึง 5 ชนิด ด้านที่สองคือการระบุตำแหน่งลิ่มเลือดที่อุดตันหลอดเลือดพร้อมแสดงระดับความมั่นใจ ด้านที่สามคือการประเมินเนื้อสมองที่เริ่มเสียหายจากการขาดเลือดในระยะแรก และด้านที่สี่คือส่วนที่สำคัญที่สุดคือการคัดกรองความเสี่ยงภาวะ NPH ซึ่งความสามารถด้านนี้ยังอยู่ในขั้นใช้เพื่อการวิจัย
ความซับซ้อนของระบบนี้อยู่ที่การต้องแยกแยะว่าผู้ป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมองแตกหรือตีบ เพราะแนวทางการรักษาแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง หากแพทย์วินิจฉัยผิด การรักษาอาจทำให้ผู้ป่วยแย่ลงกว่าเดิม AI จึงทำหน้าที่เป็นเครื่องมือช่วยตัดสินใจที่รวดเร็วและแม่นยำ โดยประมวลผลจากภาพที่สแกนเสร็จแล้วและส่งผลลัพธ์กลับเข้าโปรแกรมดูภาพที่รังสีแพทย์ใช้อยู่เดิมโดยอัตโนมัติ พร้อมแผนที่ความร้อนหรือ heatmap ที่แสดงว่า AI ตัดสินจากจุดใดในภาพ

ปัญหาต้นทุน AI ต่างชาติที่โรงพยาบาลไทยเข้าไม่ถึง
อุปสรรคใหญ่ที่สุดในการนำ AI มาใช้ทางการแพทย์ในไทยคือค่าใช้จ่าย สหทัต ระบุว่าระบบ AI จากต่างประเทศมักคิดราคา 10,000 ถึง 50,000 ดอลลาร์สหรัฐขึ้นไปต่อหนึ่งความสามารถ และส่วนใหญ่ต้องพึ่งระบบคลาวด์ที่มีค่าดูแลระบบในไทยสูง โรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่อาจรับได้ แต่โรงพยาบาลอีกจำนวนมากเข้าไม่ถึง เพราะงบประมาณไม่เอื้อ
Dosy Health แก้ปัญหานี้ด้วยการคิดค่าบริการครบทั้ง 4 ด้านราวปีละ 400,000 บาท ซึ่งถูกกว่าระบบนำเข้ามาก และติดตั้งบนคอมพิวเตอร์ขนาดเล็กราคาราว 90,000 บาท ภายในโรงพยาบาล ทำงานได้โดยไม่ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ซึ่งสำคัญมากสำหรับโรงพยาบาลในพื้นที่ห่างไกลที่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลอาจไม่เสถียร การวิเคราะห์ครบทุกด้านใช้เวลาเพียง 7 ถึง 10 นาทีต่อเคส ซึ่งรวดเร็วพอที่จะช่วยแพทย์ตัดสินใจได้ทันเวลา

NPH สมองเสื่อมที่รักษาได้ซึ่งมักถูกมองข้าม
ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำชนิดความดันปกติ หรือ NPH เป็นสาเหตุหนึ่งของอาการสมองเสื่อมที่รักษาได้ แต่ในความเป็นจริง ผู้ป่วยจำนวนมากถูกวินิจฉัยผิดว่าเป็นโรคอัลไซเมอร์และได้รับการรักษาที่ไม่เหมาะสม อาการของ NPH ได้แก่ ความจำเสื่อม เดินผิดปกติ และปัสสาวะไม่ควบคุม ซึ่งคล้ายกับโรคสมองเสื่อมทั่วไป แต่สาเหตุที่แท้จริงคือของเหลวในสมองคั่งอยู่
การที่ Dosy Health สามารถคัดกรอง NPH ได้จากภาพ CT สมองแบบไม่ฉีดสีถือเป็นความก้าวหน้าสำคัญ เพราะโดยปกติแล้วการวินิจฉัย NPH ต้องอาศัยการเจาะน้ำไขสันหลังหรือ MRI ซึ่งแพงและซับซ้อนกว่า การที่ AI สามารถตรวจจับสัญญาณนี้ได้จาก CT ธรรมดาหมายความว่าโรงพยาบาลทั่วไปสามารถคัดกรองผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงนี้ได้มากขึ้น และส่งต่อให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้ทันเวลา ก่อนที่อาการจะรุนแรงถึงขั้นไม่อาจรักษาได้

บทบาทของ AI ในฐานะผู้ช่วย ไม่ใช่ผู้ตัดสินใจ
แม้ AI จะสามารถตรวจจับสัญญาณโรคได้แม่นยำ แต่แพทย์ยังคงเป็นผู้ตัดสินใจขั้นสุดท้าย ระบบของ Dosy Health ออกแบบมาเพื่อเสริมการทำงานของแพทย์ ไม่ใช่แทนที่ โดยแสดงแผนที่ความร้อนและค่าความมั่นใจของภาพแต่ละชั้น เพื่อให้แพทย์เห็นว่า AI ตัดสินจากจุดใด และตัดสินใจเองว่าข้อมูลนั้นน่าเชื่อถือหรือไม่
ผลการทดสอบพบว่าแพทย์ประจำบ้านที่ใช้งานระบบนี้สามารถวินิจฉัยโรคหลอดเลือดสมองได้เร็วขึ้นและแม่นยำขึ้น โดยไม่ต้องรอผลการอ่านจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง ซึ่งสำคัญมากในโรงพยาบาลที่ขาดแคลนบุคลากรเฉพาะทาง การที่มี AI ช่วยคัดกรองเบื้องต้นหมายความว่าผู้ป่วยจะถูกส่งต่อไปยังแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้เร็วขึ้น ลดเวลารอคอย และเพิ่มโอกาสในการรักษาที่ประสบความสำเร็จ
อนาคตของ AI การแพทย์ไทยบนเวทีโลก
การเปิดตัวของ Dosy Health ในงาน Global Medical AI Summit 2026 เป็นสัญญาณว่าไทยไม่ได้เป็นแค่ผู้บริโภคเทคโนโลยี แต่กำลังเป็นผู้ผลิตนวัตกรรมทางการแพทย์ที่มีศักยภาพแข่งขันในระดับโลก ระบบนี้ต่อยอดจากงานวิจัยของมหาวิทยาลัยมหิดลและมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งแสดงถึงพลังของความร่วมมือระหว่างภาคการศึกษา ภาคเอกชน และภาคสาธารณสุข
คำถามสำคัญต่อไปคือ โรงพยาบาลไทยจะนำระบบนี้ไปใช้จริงได้มากน้อยเพียงใด และจะขยายผลไปยังโรคอื่น ๆ ได้อีกหรือไม่ หากโรงพยาบาลสามารถเข้าถึง AI อ่านภาพทางการแพทย์ที่มีราคาสมเหตุสมผลและทำงานได้โดยไม่ต้องพึ่งอินเทอร์เน็ต นั่นจะเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ของการวินิจฉัยโรคในไทยอย่างสิ้นเชิง และอาจทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากได้โอกาสในการรักษาที่แต่ก่อนเคยพลาดไป
คำถามที่พบบ่อย


Comments
0