Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και η Επιθεώρηση Εργασίας έχουν ήδη συντονίσει τα ελεγκτικά τους κλιμάκια ενόψει της θερινής περιόδου, σε μια οργανωμένη επιχείρηση εντοπισμού της φοροδιαφυγής και της αδήλωτης εργασίας. Όπως ειπώθηκε σε συζήτηση στην ΕΡΤ, οι περιοχές που θα δεχθούν ελέγχους έχουν εντοπιστεί και οι ημερομηνίες έχουν οριστεί από τώρα, ώστε το σχέδιο να είναι έτοιμο πριν κορυφωθεί η τουριστική κίνηση.
Η επιλογή του καλοκαιριού δεν είναι τυχαία. Κατά τους τρεις με τέσσερις μήνες της θερινής περιόδου ο πληθυσμός της χώρας σχεδόν διπλασιάζεται λόγω του τουρισμού, και μαζί του αυξάνεται κατακόρυφα η οικονομική δραστηριότητα. Αυτή ακριβώς η περίοδος της έντονης κίνησης θεωρείται η πιο κρίσιμη για τον εντοπισμό παραβάσεων, καθώς εκεί συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών σε εστίαση, καταλύματα και υπηρεσίες.
Ο σχεδιασμός έχει προχωρήσει σε επίπεδο λεπτομέρειας, με τις αρχές να έχουν καθορίσει ποιο κλιμάκιο και ποιο συνεργείο θα μεταβεί σε κάθε νησί ή περιοχή της ηπειρωτικής χώρας. Πρόκειται για αυτό που στην καθομιλουμένη έχει επικρατήσει να αποκαλείται σαφάρι ελέγχων, μια συντονισμένη ανάπτυξη ελεγκτών σε όλη την επικράτεια με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα και στοχευμένες αποστολές.
Το βασικό χαρακτηριστικό της φετινής προσέγγισης είναι ότι οι έλεγχοι θα γίνονται εμπροστοβαρώς, δηλαδή τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή της παράβασης. Αντί η υπόθεση να καταγράφεται και να εξετάζεται εκ των υστέρων, ο καταλογισμός θα γίνεται επί τόπου, την ώρα που διαπιστώνεται το πρόβλημα, κάτι που επιτρέπει ταχύτερη και πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των παραβατικών συμπεριφορών.
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί ρήξη με την προηγούμενη πρακτική. Τα προηγούμενα χρόνια οι υποθέσεις συχνά παρέμεναν ανοιχτές μέχρι το τέλος της πενταετίας, με τις αρχές να ελέγχουν αν είχε επέλθει παραγραφή ή άλλα τυπικά κωλύματα. Με τον εμπροστοβαρή έλεγχο, που χαρακτηρίστηκε ως το μεγάλο κλειδί της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ο καταλογισμός γίνεται άμεσα και αποφεύγονται οι καθυστερήσεις που οδηγούσαν σε ατιμωρησία.
Όπως τονίστηκε, ο στόχος των ελέγχων δεν είναι η ικανοποίηση από την επιβολή προστίμων. Αντιθέτως, το ιδανικό σενάριο θα ήταν οι έλεγχοι να μην εντοπίζουν τίποτα, καθώς κάθε εύρημα σημαίνει ότι εξακολουθεί να υφίσταται ένα μεγάλο μέρος φοροδιαφυγής, αλλά και παραβατικότητας στην αγορά εργασίας. Η επιβολή κυρώσεων αντιμετωπίζεται ως ένδειξη ότι το πρόβλημα παραμένει ζωντανό και όχι ως επιτυχία.
Παράλληλα με το μέτωπο της φοροδιαφυγής, στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι η αδήλωτη εργασία περιορίζεται σταδιακά, σε μεγάλο βαθμό χάρη στην πλήρη εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Το συγκεκριμένο εργαλείο, όπως αναφέρθηκε, λειτουργεί σχεδόν αυτορυθμιστικά για την αγορά εργασίας, ενώ η ευρύτερη ψηφιοποίηση των οικονομικών συναλλαγών συμβάλλει αντίστοιχα στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής σε όλη τη χώρα.