Σημαντικές αλλαγές δρομολογούνται στο ελληνικό κληρονομικό δίκαιο, με τις νέες ρυθμίσεις να αλλάζουν τόσο τον τρόπο με τον οποίο μοιράζεται η περιουσία όσο και το ποιοι μπορούν να θεωρηθούν κληρονόμοι. Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται η προσαρμογή στις σύγχρονες μορφές οικογένειας, η ενίσχυση της θέσης του επιζώντος συζύγου, η δημιουργία ψηφιακού μητρώου διαθηκών και η κατάργηση της νόμιμης μοίρας για τους γονείς. Πρόκειται για ένα πλέγμα παρεμβάσεων που αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή της κληρονομικής διαδοχής.
Μια από τις πιο ουσιαστικές αλλαγές αφορά την προστασία της ατομικής περιουσίας των κληρονόμων. Με τις νέες ρυθμίσεις, οι κληρονόμοι ευθύνονται πλέον μόνο μέχρι την αξία της κληρονομιάς που λαμβάνουν και όχι με τη δική τους περιουσία. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική μεταβολή, καθώς θωρακίζει όσους αποδέχονται μια κληρονομιά απέναντι σε τυχόν χρέη ή υποχρεώσεις που τη συνοδεύουν.
Καθοριστική είναι και η προσαρμογή στις σύγχρονες μορφές οικογένειας. Έως τώρα, όσοι ζούσαν σε ελεύθερη συμβίωση δεν συγκαταλέγονταν στους κληρονόμους, καθώς οι σύντροφοι απλώς δεν μπορούσαν να εισέλθουν στην κληρονομική διαδοχή. Με τις αλλαγές, τόσο τα άτομα που έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης όσο και εκείνα που συνδέονται με ελεύθερη ένωση μπορούν πλέον να καταλογιστούν στους κληρονόμους, εφόσον αποδειχθεί ότι συμβίωναν για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Αλλαγές έρχονται και στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, δηλαδή όταν δεν υπάρχει διαθήκη. Έως τώρα ο επιζών σύζυγος κληρονομούσε το ένα τέταρτο, δηλαδή το 25% της περιουσίας. Πλέον, αν υπάρχει ένα τέκνο, το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αυξάνεται στο ένα τρίτο της κληρονομιάς, ενώ τα δύο τρίτα περιέρχονται στο τέκνο. Όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα τέκνα, ο σύζυγος εξακολουθεί να λαμβάνει το ένα τέταρτο και τα υπόλοιπα τρία τέταρτα διανέμονται στα παιδιά.
Παράλληλα δημιουργείται ψηφιακό μητρώο διαθηκών, μια πλατφόρμα μέσω της οποίας θα γίνεται πλέον αποκλειστικά η δημοσίευση των διαθηκών. Ενώ έως τώρα οι διαθήκες μπορούσαν να δημοσιεύονται στο εκάστοτε αρμόδιο πρωτοδικείο, στο εξής θα δημοσιεύονται μέσω των συμβολαιογράφων και της ειδικής αυτής πλατφόρμας, ώστε να μη χάνονται με το πέρασμα του χρόνου και να μπορεί οποιοσδήποτε να τις αναζητήσει. Από εκεί θα εκδίδονται και τα πιστοποιητικά περί δημοσίευσης διαθήκης για θανάτους που έχουν λάβει χώρα από την 1η Οκτωβρίου 2025 και έπειτα.
Όσον αφορά την ιδιόγραφη διαθήκη, το παραδοσιακό χειρόγραφο κείμενο δεν καταργείται. Οι ιδιόγραφες διαθήκες συνεχίζουν να ισχύουν, όπως ισχύουν και όσες έχουν ήδη γραφτεί, και διατηρούν την ισχύ τους ακόμη και μετά την ψήφιση του νόμου. Ωστόσο, ο έλεγχος της γραφής και της γνησιότητας γίνεται αυστηρότερος. Οι διαθήκες αυτές θα πρέπει να κατατίθενται προς δημοσίευση στους συμβολαιογράφους μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα περίπου δύο ετών, ενώ ενδέχεται να απαιτείται και γραφολογική εξέταση για να επιβεβαιωθεί η γνησιότητα του γραφικού χαρακτήρα του διαθέτη.
Μια ακόμη ανατροπή αφορά την κατάργηση της νόμιμης μοίρας για τους γονείς. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος πεθάνει χωρίς παιδιά, μπορεί πλέον να αφήσει όλη την περιουσία του ακόμη και σε έναν φίλο ή σύντροφο, αφήνοντας εκτός κληρονομιάς τους γονείς του. Στο ίδιο πλαίσιο θεσπίζονται και οι κληρονομικές συμβάσεις, με τις οποίες ένα πρόσωπο μπορεί, πριν τον θάνατό του, να ρυθμίσει και να υπογράψει αντίστοιχη σύμβαση για το πώς θέλει να διανεμηθεί η περιουσία του.