Ticaret Bakanlığı, ayçiçek üretimi ve iç piyasadaki arz dengesine yönelik yeni bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Bakanlık, yağlık ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçek yağı için sınırlı miktarda sıfır ve düşük gümrük vergili ithalata izin verdi. Düzenleme, hem üretimin desteklenmesini hem de iç piyasada arz güvenliğinin korunmasını amaçlıyor.
Getirilen uygulamaya göre, düşük gümrük vergili ithalatın, yerli ürünün tükendiği dönemde yapılması öngörülüyor. Bu yaklaşım, yerli üretimin piyasadaki yerini koruması ve ithalatın yalnızca ihtiyaç duyulan dönemlerde devreye girmesi amacını taşıyor. Böylece iç üretimin desteklenmesiyle arz güvenliğinin bir arada gözetilmesi hedefleniyor.
Düzenlemenin dikkat çeken yönlerinden biri, sıfır vergili ithalatta uygulanacak öncelik oldu. Aktarılan bilgilere göre, sıfır vergili ithalatta öncelik yerli ayçiçeği tohumu alan sanayicilere verilecek. Bu tercih, yerli tohumun değerlendirilmesini teşvik ederken, ithalat imkanını da bu ürünü kullanan sanayicilere yönlendiriyor.
Tohum ithalatına ilişkin takvim de belirlendi. Düzenleme kapsamında yağlık ayçiçeği tohumu ithalatının 1 Temmuz 30 Kasım 2026 tarihleri arasında yapılabileceği bildirildi. Bu takvimle, yerli ürünün hasat döneminde en iyi şekilde değerlendirilmesinin ve ithalatın bu süreçle uyumlu biçimde yürütülmesinin amaçlandığı ifade edildi.
İthalata konu edilen miktarlar da açıklandı. Düzenleme çerçevesinde 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için yüzde 0 gümrük vergili kontenjan açıldı. Bu kontenjan, sanayinin ihtiyaç duyabileceği hammaddeye vergisiz erişimini belirli bir sınır içinde mümkün kılıyor ve iç piyasadaki arzın desteklenmesini amaçlıyor.
Düzenleme yalnızca tohumla sınırlı kalmadı, ham ayçiçek yağını da kapsadı. Buna göre 500 bin ton ham ayçiçek yağı için yüzde 20 gümrük vergili ithalata izin verilecek. Bu ithalatın 11 Ocak 31 Mayıs 2027 döneminde yapılabileceği belirtildi. Söz konusu tarihten sonra ise düşük gümrük vergisi uygulamasının sona ereceği aktarıldı.
Bir bütün olarak değerlendirildiğinde, düzenleme yerli üretim ile ithalat arasında bir denge kurmayı hedefliyor. Sıfır ve düşük vergili kontenjanların belirli miktarlarla ve takvimlerle sınırlandırılması, hem üreticilerin korunmasını hem de piyasada olası arz sıkıntılarının önüne geçilmesini amaçlıyor. Bakanlığın açıkladığı bu çerçeve, ayçiçek piyasasındaki arz yönetimine ilişkin adımların bir parçası olarak öne çıktı.