Sirnak'a ozgu yerel bir uzum cesidi olan Kitil Nefs uzumunun yasatilmasi ve daha genis alanlarda yetistirilmesi icin baslatilan calismalar surduruluyor. Yalnizca bu bolgeye has oldugu belirtilen uzum cesidinin hem surdurulebilirligini saglamak hem de uretim alanini genisletmek amaciyla bolgede kapsamli bir tarim projesi hayata gecirildi. Proje, uzun yillardir bolgede yetistirilen ancak sinirli alanlarda kalan bu ozel cesidin gelecege tasinmasini hedefliyor.
Calisma, GAP Bolge Kalkinma Idaresi'nin destegiyle yurutuluyor. Mevcut baglarin iyilestirilmesi ve uretimin artirilmasi amaciyla hayata gecirilen proje icin 3 milyon 730 bin lira kaynak ayrildi. Yetkililer, projenin temel amacinin yerel uzum cesidinin surekliligini guvence altina almak ve ayni zamanda ureticinin ekonomik altyapisini guclendirmek oldugunu vurguladi. Bu cerceve, projenin yalnizca uretimi degil, bolge insaninin gelirini de dogrudan hedefledigini gosterdi.
Proje kapsaminda dagitilan destekler somut olarak ureticilere ulastirildi. Silopi ve Uludere ilcelerinde toplam 8 ureticiye 2 bin 400 fidan verildi. Fidanlarin yani sira, uzum baglarinin modern yontemlerle kurulabilmesi icin ureticilere direk ve galvaniz tel de dagitildi. Bu malzemeler, geleneksel yontemlerden farkli, daha verimli bir yetistiricilik duzenine gecilmesinin altyapisini olusturdu.
Projenin merkezinde, bolgede daha once yaygin olmayan telli terbiye yonteminin uygulanmasi yer aliyor. Bu yontemde uzum asmalari, yerden yukseltilerek direk ve teller uzerinde buyutuluyor. Boylece bitkinin havalanmasi ve gunes gormesi kolaylasirken, urunun toplanmasi ve bakimi da daha duzenli hale geliyor. Yeni teknik, bolgedeki baglarda verimi artirmayi amaclayan calismanin en belirleyici unsuru olarak one cikti.
Ureticiler, daha once uzumu dogrudan yer seviyesinde yetistirdiklerini ve bu nedenle ciddi verim kayiplari yasadiklarini dile getirdi. Bir uretici, uzumlerin yerde oldugu donemde domuz gibi hayvanlarin verdigi zarar da dahil olmak uzere pek fazla verim alamadiklarini, ancak telli terbiye sistemine gecilmesiyle bundan sonra cok daha iyi bir verim beklediklerini soyledi. Bu degisim, ureticilerin uretime bakisini da olumlu yonde etkiledi.
Sahadaki ureticiler, saglanan destekten oldukca memnun olduklarini ifade etti. Kitil Nefs uzumunun Turkiye genelinde yalnizca bu bolgeye ozgu bir cesit olmasi, projeyi bolge acisindan daha da onemli kildi. Ureticiler ve yetkililer, bu ozel uzumun korunmasinin sadece bir tarim faaliyeti degil, ayni zamanda bolgeye ait bir degerin gelecege aktarilmasi anlamina geldigini vurguladi.
Kitil Nefs uzumunun ekonomik potansiyeli de dikkat cekiyor. Ozellikle bu uzumden elde edilen pekmezin kalitesinin son derece yuksek oldugu ve onemli bir potansiyel tasidigi belirtildi. Bolgeye has bu urunun katma degerli sekilde islenmesi, hem ureticilerin gelirini artirma hem de yerel bir markanin olusturulmasi acisindan firsat olarak gorunuyor. Proje ile birlikte hem uzum uretiminin hem de bu urunlerin surekli hale getirilmesi amaclaniyor.