Insanlik tarihinin en erken uretim teknolojilerinden biri Diyarbakir'da gun yuzune cikti. Habere gore, madencilik tarihine isik tutan yeni bir kesif yapildi ve gecmisin izlerini tasiyan bir uretim alani ortaya cikarildi. Bu bulus, bolgenin cok eski donemlerde bile insan eliyle yurutulen uretime sahne oldugunu somut bir bicimde gozler onune seren onemli bir gelisme olarak one cikiyor.
Kesfin yapildigi yer, Diyarbakir'in Ergani ilcesindeki Cayonu Tepesi oldu. Habere gore, bu noktada yurutulen arkeolojik kazilar sirasinda, bugunden binlerce yil oncesine uzanan bir maden calisma alanina ulasildi. Cayonu Tepesi, bu yeni bulunan alanla birlikte, insanligin uretim gecmisine dair onemli ipuclari sunan bir merkez olarak yeniden gundeme gelmis oldu.
Bulunan alanin tarihi oldukca eskiye dayaniyor. Habere gore, Ergani'de yurutulen kazilarda MO 6900-6800 yillarina tarihlenen yaklasik 5 metrekarelik bir maden calisma alani tespit edildi. Kucuk gibi gorunen bu alan, ait oldugu donem dusunuldugunde, o cagda bile duzenli bir uretim faaliyetinin yurutuldugunu gostermesi bakimindan buyuk anlam tasiyor.
Alanin duzeni de arastirmacilarin dikkatini cekti. Habere gore, calisma alaninin cevresinde en az 6 dikme deligi, merkezinde ise tas doseli bir calisma alani tespit edildi. Bu dikme delikleri, calisma alaninin uzerinin bir golgelikle ortulmus olabilecegini ve uretim mekaninin bilincli bir bicimde duzenlendigini gostermesi bakimindan onem tasiyor.
Alanin icinden cikan buluntular, burada ne tur bir isin yapildigina dair acik izler sundu. Habere gore, calisma alaninin icinde ham ve yari islenmis malakitler, bakir boncuklar ve cesitli bakir nesneler bulundu. Bu malzemeler, mekanin sadece bir depolama yeri degil, gercek anlamda bir uretim ve isleme alani olarak kullanildigina isaret ediyor.
Kesfin sundugu en carpici sonuclardan biri ise uretimin surekliligiyle ilgili. Habere gore, yeni bulgular bolgede madencilik ve uzmanlasmis uretimin yaklasik 2000 yil boyunca surdugunu ortaya koyuyor. Bu kadar uzun bir sure boyunca ayni alanda benzer bir faaliyetin devam etmesi, bolgedeki uretim gelenegin koklu ve kalici oldugunu dusundueruyor.
Kesif, yetkililer tarafindan da onemli bir gelisme olarak degerlendirildi. Habere gore, Kultur ve Turizm Bakani Mehmet Nuri Ersoy yaptigi paylasimda, Cayonu Tepesi'nde gecmisin izlerini bilimsel kazilarla gelecege tasimaya devam ettiklerini ifade etti. Boylece bulus, hem bilimsel bir kesif hem de bolgenin kulturel mirasinin korunmasi acisindan one cikti.