Türkiye, ittifak tarihinin en önemli buluşmalarından biri olarak nitelendirilen 36. NATO Liderler Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Zirvenin 7-8 Temmuz tarihlerinde başkent Ankara'da gerçekleştirileceği bildirildi. Küresel güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir dönemde dünya diplomasisinin gözü Türkiye'ye çevrilmiş durumda.
Zirvenin, Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa ve Kanada arasındaki stratejik çatlakların derinleştiği bir döneme denk geldiği vurgulanıyor. Ankara'daki masada ittifakın geleceği, savunma harcamaları, beşinci yılına giren Rusya-Ukrayna Savaşı ve Avrupa güvenliği gibi başlıkların ele alınması bekleniyor.
Gündemin öne çıkan konularından biri külfet paylaşımı ve savunma harcamaları olacak. Masadaki hedef olarak, müttefiklerin gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunma harcamalarına ayırması gösteriliyor. Özellikle Avrupa ülkelerinin bu yönde attığı adımların değerlendirileceği belirtiliyor.
İttifakın yeni bir döneme girdiği, bu dönüşümün NATO 3.0 olarak adlandırıldığı ifade ediliyor. Bu yaklaşımın merkezinde, yapay zeka destekli siber saldırılara ve hibrit savaşlara karşı bir kalkan oluşturmak yer alıyor. NATO'nun Avrupa'ya yönelik 'daha çok üretin, daha çok harcayın ve kendi sorumluluğunuzu üstlenin' çağrısı da öne çıkıyor.
Basında yer alan değerlendirmelere göre liderler Ankara'ya farklı önceliklerle gelecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gündeminde müttefikler arasında daha adil bir külfet paylaşımı ve NATO'nun 360 derecelik güvenlik yaklaşımının pekiştirilmesi bulunuyor. ABD Başkanı Trump'ın ise Avrupa'nın savunma yükünü daha fazla üstlenmesini beklediği aktarılıyor.
Aynı değerlendirmelerde, İngiltere Başbakanı Starmer'ın ittifakın doğu kanadının güçlendirilmesini istediği, İtalya Başbakanı Meloni'nin gündeminde ittifak içi birlik ve Akdeniz güvenliğinin bulunduğu belirtiliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un Avrupa'nın savunmada ABD'ye bağımlılığını azaltmayı, İspanya Başbakanı Sanchez'in ise dengeli bir yük paylaşımını öne çıkardığı ifade ediliyor.
Ankara, zirve öncesinde güvenlik tedbirlerini Operasyon Turkuaz kapsamında en üst düzeye çıkardı. Şehir giriş ve çıkışlarında denetimler artırılırken uygulamalar 9 ilçede yoğunlaştırıldı. Özel harekat, yunuslar, narko-asayiş ve sivil ekipler zirve güzergahları ile kritik noktalarda 24 saat esasına göre görev yapıyor; özel güvenlik alanlarına zırhlı araçlar konuşlandırıldı.
Ankara Emniyet Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen denetimlerde kamyon, kamyonet, motosiklet ile şüpheli araç ve şahıslar tek tek kontrol ediliyor. Operasyonun 43 tim ve 396 personelin katılımıyla düzenlendiği bildirildi. Ayrıca NATO ülkelerinin meclis başkanlarının Baykar Milli Teknoloji Merkezi'ni ziyaret etmesinin de programda yer aldığı kaydedildi.