Nederland betaalt steeds vaker contactloos en met de smartphone

Nederland behoort al jaren tot de koplopers als het gaat om digitaal betalen. Contant geld speelt een steeds kleinere rol, terwijl contactloos betalen en de smartphone niet meer weg te denken zijn uit het dagelijks leven. Ook online is er een duidelijke favoriet als het op betalen aankomt. In dit artikel zetten we de belangrijkste cijfers en trends op een rij, en kijken we naar hoe Nederlanders vandaag de dag hun aankopen afrekenen.

Een van de meest cashloze landen

Nederland staat wereldwijd bekend als een van de meest cashloze landen. Volgens De Nederlandsche Bank werd de afgelopen jaren nog maar ongeveer twee op de tien aankopen aan de kassa met contant geld betaald, een aandeel dat drie jaar op rij stabiel bleef. Dat betekent dat de overgrote meerderheid van de betalingen inmiddels digitaal verloopt. Deze ontwikkeling plaatst het land duidelijk in de voorhoede van de wereldwijde overgang naar elektronisch betalen.

Contactloos is de norm

Aan de kassa is contactloos betalen inmiddels vanzelfsprekend geworden. Volgens De Nederlandsche Bank werd in 2023 al meer dan zeven op de tien betalingen aan de kassa contactloos gedaan. Het snel even langs de betaalautomaat houden van een kaart of telefoon heeft het invoeren van de pinpas grotendeels vervangen. Dit gemak verklaart voor een groot deel waarom contactloos betalen zo razendsnel de standaard is geworden in het hele land.

Betalen met de smartphone rukt op

Binnen het contactloos betalen groeit vooral de rol van de smartphone en de smartwatch. Volgens De Nederlandsche Bank steeg het aandeel betalingen met een telefoon of horloge van 21 procent in 2022 naar 29 procent in 2023. De groei versnelde bovendien in de loop van het jaar: in de laatste maand van 2023 werd al 33 procent van de kassabetalingen met een smartphone of smartwatch gedaan. De opmars van mobiel betalen is dus onmiskenbaar.

Mobiel wordt de nieuwe standaard

Deze trend zet zich onverminderd voort. Volgens De Nederlandsche Bank verdringt het betalen met de telefoon zowel de contactloze kaart als de traditionele pinbetaling. Recente rapporten wijzen erop dat mobiel betalen inmiddels een nog groter deel van de betalingen aan de kassa uitmaakt. Alles wijst erop dat betalen met de smartphone of smartwatch op termijn de meest gebruikelijke manier van afrekenen wordt, waarmee een nieuwe standaard ontstaat.

De opmars van iDEAL

Ook online kent Nederland een duidelijke favoriet. Volgens recente rapporten heeft iDEAL, de op banken gebaseerde betaalmethode, een marktaandeel van ongeveer 70 procent van alle online transacties in het land. Daarmee is het veruit de populairste manier om op internet af te rekenen. Het systeem koppelt betalingen rechtstreeks aan de eigen bankrekening, wat het voor veel consumenten vertrouwd en eenvoudig maakt om online aankopen te doen.

Vertrouwd bij consumenten

Het vertrouwen in deze betaalmethode blijkt ook uit het gebruik. Volgens recente rapporten heeft ongeveer 60 procent van de Nederlanders de betaalmethode recentelijk gebruikt, en noemt zo'n 40 procent het zelfs hun favoriete manier om online te betalen. Die brede acceptatie zorgt ervoor dat vrijwel elke webwinkel de optie aanbiedt. Zo versterken gewoonte en beschikbaarheid elkaar, en blijft de methode een centrale rol spelen in het Nederlandse online betalingsverkeer.

De pinpas blijft belangrijk

Ondanks de opmars van de telefoon blijft de pinpas een belangrijke rol spelen. Volgens De Nederlandsche Bank nam het klassieke invoeren van de kaart wel af, van 10 procent naar 8 procent van de betalingen. De pinpas wordt vaker gebruikt bij grotere bedragen dan bij kleine aankopen. Voor veel mensen blijft de kaart een vertrouwd en betrouwbaar betaalmiddel, ook al gebeurt het afrekenen steeds vaker contactloos in plaats van met invoeren.

Contant geld op zijn retour

Contant geld verliest gestaag terrein, maar is nog niet helemaal verdwenen. Volgens De Nederlandsche Bank wordt vooral bij hele kleine bedragen nog geregeld met munten en biljetten betaald. Bij aankopen onder de vijf euro grijpt een deel van de mensen nog naar contant geld. Toch is de langetermijntrend duidelijk: de rol van cash wordt kleiner, terwijl digitale betaalmethoden steeds verder terrein winnen in vrijwel alle segmenten.

Wat drijft deze verandering

Achter deze snelle verschuiving zitten verschillende factoren. Het gemak en de snelheid van contactloos en mobiel betalen spelen een grote rol, net als de brede beschikbaarheid van betaalautomaten en betrouwbare netwerken. Ook de gewenning tijdens de afgelopen jaren heeft het digitale betalen versneld. Toen mensen eenmaal de voordelen ervoeren, bleek de stap terug naar contant geld voor velen niet langer vanzelfsprekend te zijn in het dagelijks leven.

Aandachtspunten

Bij alle voordelen horen ook aandachtspunten. Niet iedereen kan of wil even makkelijk digitaal betalen, denk aan ouderen of mensen zonder smartphone. Daarom blijft het belangrijk dat contant geld toegankelijk en bruikbaar blijft voor wie daarop is aangewezen. Een evenwichtige overgang, waarbij niemand buiten de boot valt, is essentieel. Zo kan de samenleving profiteren van digitaal gemak zonder kwetsbare groepen aan de kant te zetten.

Blik vooruit

Samenvattend bevestigen de cijfers dat Nederland stevig op weg is naar een grotendeels cashloze samenleving. Contactloos betalen is de norm, de smartphone rukt snel op en iDEAL domineert het online betalen. De komende jaren zal mobiel betalen naar verwachting nog belangrijker worden. De grote uitdaging wordt om die digitale voorsprong te behouden en tegelijk voor iedereen een toegankelijk betalingsverkeer te garanderen.