Οι ανασκαφές στην αρχαία Κύθνο αποκαλύπτουν χιλιετίες ζωής και το ιερό της Δήμητρας

Ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά προγράμματα των Κυκλάδων συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά ενός νησιού με μακραίωνη ιστορία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ανασκαφές στο Βρυόκαστρο της Κύθνου, τη θέση της αρχαίας πρωτεύουσας του νησιού, έφεραν στο φως σημαντικά ευρήματα που ρίχνουν νέο φως στη ζωή και τη λατρεία στην περιοχή επί χιλιάδες χρόνια.

Η ανασκαφή στο Βρυόκαστρο

Πίσω από την έρευνα βρίσκεται μια συνεργασία ακαδημαϊκών και κρατικών φορέων. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η ανασκαφή διεξάγεται από το Τμήμα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Αλέξανδρου Μαζαράκη Αινιάν και του εφόρου αρχαιοτήτων Δρος Δημήτρη Αθανασούλη.

Η έρευνα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, πρόκειται για ένα πενταετές ανασκαφικό πρόγραμμα στο Βρυόκαστρο της Κύθνου για τα έτη 2021 έως 2025, ενώ η φετινή ανασκαφική περίοδος πραγματοποιήθηκε από τις 23 Ιουνίου έως τις 2 Αυγούστου και επικεντρώθηκε σε δύο βασικούς τομείς, το ιερό της Δήμητρας και της Κόρης και το οικιστικό συγκρότημα του Νότιου Πλατώματος.

Το ιερό της Δήμητρας και της Κόρης

Το επίκεντρο των ευρημάτων υπήρξε ένας σημαντικός λατρευτικός χώρος. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, ο χώρος ταυτίζεται με το ιερό της Δήμητρας και της Κόρης, ενώ στην περιοχή εντοπίστηκε το Κτήριο 4, το οποίο ταυτίστηκε ως ναός των κλασικών χρόνων με διαστάσεις περίπου 7,50 επί 5,70 μέτρα, στοιχείο που δείχνει τον μνημειακό χαρακτήρα του χώρου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα δεύτερο κτήριο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, το Κτήριο 3 είναι ένα επίμηκες οικοδόμημα με μήκος περίπου 21 μέτρα και πλάτος 8,50 μέτρα, του οποίου η ανασκαφή στο δυτικό τμήμα ολοκληρώθηκε κατά τη φετινή περίοδο, αποκαλύπτοντας μια πλούσια εικόνα της λατρευτικής δραστηριότητας.

Πλήθος αναθημάτων

Τα κινητά ευρήματα ήταν εντυπωσιακά σε αριθμό και ποικιλία. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, συλλέχθηκαν πολλές εκατοντάδες πήλινα ειδώλια αρχαϊκών έως ελληνιστικών χρόνων, με λιγότερα ανδρικά ειδώλια, καθώς και εξίσου πολλά λυχνάρια αρχαϊκών έως ρωμαϊκών χρόνων και πολύχρωμα τελετουργικά αγγεία τύπου λύχνου.

Ορισμένα ευρήματα προσφέρουν άμεση μαρτυρία για τη λατρεία. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, αρκετά αγγεία πόσης ταυτίζονται ως τελετουργικά, καθώς φέρουν εγχάρακτες επιγραφές που χαράχτηκαν πριν από την όπτηση και αποτελούν αναθήματα γυναικών, στοιχείο που συνδέει άμεσα το ιερό με τη λατρεία της Δήμητρας και της Κόρης.

Χιλιετίες αδιάλειπτης ζωής

Πέρα από τα επιμέρους ευρήματα, η ανασκαφή φωτίζει τη μακρά διάρκεια ζωής της θέσης. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η πόλη της Κύθνου κατοικήθηκε αδιάλειπτα από τον 12ο αιώνα προ Χριστού έως τον 7ο αιώνα μετά Χριστόν, γεγονός που καθιστά τη θέση μια εξαιρετικά σπάνια περίπτωση συνεχούς κατοίκησης στον χώρο του Αιγαίου.

Τα βαθύτερα στρώματα επιβεβαιώνουν την αρχαιότητα της κατοίκησης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ίχνη δραστηριότητας εντοπίστηκαν ήδη από τη γεωμετρική περίοδο, ενώ η θέση γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της κατά τους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους, όταν το Νότιο Πλάτωμα παρουσίασε την πιο έντονη οικιστική χρήση.

Ο ίδιος ο χώρος της αρχαίας πόλης προσφέρει ένα εντυπωσιακό σκηνικό. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η αρχαία πόλη της Κύθνου εκτεινόταν στον λόφο του Βρυόκαστρου και στη γειτονική νησίδα, σε μια θέση με εποπτεία του Αιγαίου, γεγονός που εξηγεί τόσο τη στρατηγική σημασία όσο και τη μακροχρόνια συνέχεια της κατοίκησης στην περιοχή.

Η σημασία των ευρημάτων

Η αξία των ευρημάτων ξεπερνά τα όρια του ίδιου του νησιού. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η μελέτη του ιερού και του οικιστικού συγκροτήματος συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της θρησκευτικής και κοινωνικής ζωής στις Κυκλάδες, προσφέροντας στους ερευνητές πολύτιμα δεδομένα για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονταν οι αρχαίες κοινότητες των νησιών.

Τι ακολουθεί

Με την ολοκλήρωση του πενταετούς προγράμματος, το ενδιαφέρον στρέφεται στη μελέτη και ανάδειξη των ευρημάτων. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο πλούτος του υλικού που έχει συγκεντρωθεί αναμένεται να απασχολήσει τους μελετητές για χρόνια, ενώ η αρχαία Κύθνος αναδεικνύεται σε ένα ακόμη σημείο αναφοράς για την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας και του Αιγαίου.