Kastamonu Taşköprü'deki antik Pompeiopolis kentinde 2026 kazıları sürüyor. Paphlagonia'nın Roma dönemi başkentindeki bazilikada MS 2. yüzyıla ait bir Eros başı ve MS 4. yüzyıldan kalma yaklaşık 105 metrekarelik taban mozaiği ortaya çıkarıldı.
Anadolu toprakları, üzerinde yaşamış onlarca uygarlığın izlerini adeta katman katman saklıyor ve her kazı sezonu bu izlerden yeni bir sayfayı gün yüzüne çıkarıyor. Bu yılın en dikkat çekici örneklerinden biri ise Karadeniz'in iç kesimlerinden, Kastamonu'dan geliyor.
Söz konusu yer, antik Pompeiopolis kenti. Aktarılan bilgilere göre kent, Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinde, tarihi Paphlagonia bölgesinde yer alıyor ve Roma İmparatorluk Dönemi'nde bu bölgenin eyalet başkenti olarak son derece önemli bir konuma sahipti.
Bazilikada süren kazılar
Bu yılki çalışmaların merkezinde kentin bazilikası bulunuyor. Aktarılan bilgilere göre bu görkemli yapıdaki sistemli kazılar 2025 yılında başladı ve 2026 sezonunda da aralıksız olarak devam ederek yapının sırlarını yavaş yavaş açığa çıkarmayı sürdürüyor.
Yapının kökeni de oldukça eskiye uzanıyor ve kentin gelişmişliğini gösteriyor. Aktarılan bilgilere göre bazilikanın ilk inşa evresi yaklaşık olarak MS 150 ile 160 yılları arasına, yani ikinci yüzyılın ikinci yarısına tarihleniyor ve bu da yapının uzun ömürlü geçmişine işaret ediyor.
MS 4. yüzyıldan taban mozaikleri
Kazıların en göz alıcı bulgularından biri şüphesiz zeminde ortaya çıkan mozaikler oldu. Aktarılan bilgilere göre bazilikanın orta nefinde, MS 4. yüzyıla tarihlenen ve farklı geometrik desenlerden oluşan, oldukça iyi korunmuş yaklaşık 105 metrekarelik bir taban mozaiği ortaya çıkarıldı.
Üstelik bu etkileyici mozaiğin tamamının henüz görülmediği belirtiliyor, yani sürprizler bitmiş değil. Aktarılan bilgilere göre orta nefteki mozaik döşemesinin bütünü henüz tümüyle açığa çıkarılabilmiş değil ve önümüzdeki çalışmalarda daha fazlasının görülmesi bekleniyor.
Eros başı gün yüzüne çıktı
Mozaiklerin yanı sıra heykeltıraşlık alanından da çarpıcı bir eser gün ışığına kavuştu. Aktarılan bilgilere göre yapının pastoforion adı verilen bölümünde, MS 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bir Eros başı bulundu ve bu eser kentin Roma dönemi sanat ortamına dair önemli ipuçları sunuyor.
Piskoposluk merkezi olan bir kent
Pompeiopolis'in önemi yalnızca Roma dönemiyle sınırlı kalmadı, sonraki yüzyıllarda da sürdü. Aktarılan bilgilere göre kent, 5. yüzyıla gelindiğinde bir piskoposluk merkezi konumuna yükseldi ve bu durum, onun Geç Antik Çağ'daki dini ve idari önemini açıkça ortaya koyuyor.
Bu ayrıntı, kentin yüzyıllar boyunca süren kesintisiz yaşamına dair değerli bir kanıt niteliği taşıyor. Roma başkentliğinden Hristiyanlığın yükseldiği bir piskoposluk merkezine uzanan bu süreklilik, Pompeiopolis'i sıradan bir antik yerleşimden çok daha fazlası hâline getiriyor.
Bakanlık ve kazı ekibi
Bu önemli buluntuların kamuoyuyla paylaşılması da resmi kanallardan geldi. Aktarılan bilgilere göre keşifleri Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy sosyal medya üzerinden duyurdu ve kazı ekiplerine Bakanlığın Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü liderlik ediyor.
Anadolu'nun katman katman tarihi
Pompeiopolis'teki bu çalışmalar, aslında Türkiye genelinde büyük bir yoğunlukla süren arkeolojik faaliyetlerin yalnızca bir parçası. Anadolu'nun her köşesinde, hem karada hem de su altında uzman ekipler, binlerce yıllık geçmişi aydınlatan yeni buluntuların peşinde sabırla çalışmayı sürdürüyor.
Orta nefteki mozaiğin tamamı açığa çıktığında, Paphlagonia'nın eski başkentinin çok daha fazla sır paylaşacağı anlaşılıyor. Her kazı sezonu, Pompeiopolis'in hikâyesine yeni bir satır eklerken, bu antik kent Anadolu'nun zengin tarihindeki hak ettiği yeri yeniden almaya devam ediyor.
Paphlagonia: net ve iyi anlatılmış.
Paphlagonia hakkında çok faydalı bir yazı.
Paphlagonia için sağlam bir değerlendirme.
Güzel söz.