Matcha en haaruitval: waarom die TikTok-mythe niet klopt

Je scrolt door je feed en ziet het weer. Iemand die paniek over haar of haar hoofd uitstraalt, een glas matcha op de achtergrond. De boodschap is helder: matcha blokkeert ijzer en daardoor val je haar uit. Het klinkt als een wetenschappelijk feit. Maar voedingsmiddelentechnoloog IJsbrand Velzeboer noemt het een gebrekkig verhaal dat de werkelijkheid niet weerspiegelt.

Matcha is overal. Het zit in lattes, smoothies en thee. Maar tegelijk groeit de onrust over de gezondheidsvoordelen. Mensen willen zekerheid: is het goed of slecht voor me? En dan duikt die ene claim op die blijft hangen. Matcha veroorzaakt haaruitval. Dat is de kern van de discussie die nu woedt op sociale media.

Wat is er aan de hand met matcha?

Matcha is niets meer dan gemalen groene thee. De bladeren van de theestruik Camellia sinensis worden afgeschermd van zonlicht, gestoomd, gedroogd en gemalen tot een fijn poeder. Het verschil met reguliere thee is dat je bij matcha het hele blad consumeert, niet alleen het aftreksel. Daardoor is de smaak intenser en de kleur levendiger.

Op sociale media wordt matcha vaak gepresenteerd als een superfood. Het zou energie geven, de concentratie verbeteren en ontstekingen verminderen. Tegelijkertijd ontstaan er tegenbeweringen. De meest virale is dat matcha de opname van ijzer in het lichaam remt. En omdat ijzertekort kan leiden tot haaruitval, zou matcha dus indirect je haar beschadigen. Dat klinkt logisch. Maar is het dat?

De wetenschap achter de claim

Er is één ding waar de critici gelijk in hebben. In thee, koffie en matcha zitten stoffen zoals tannines en plantaardige beschermstoffen. Deze stoffen kunnen zich binden aan mineralen, waaronder non-heemijzer. Dat is het type ijzer dat voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen zoals brood, groenten, peulvruchten en noten.

Het lichaam kan dat ijzer tijdens de maaltijd iets minder goed opnemen. Dat is een feit. Maar het betekent niet dat je er direct haaruitval van krijgt. Een langdurig en ernstig ijzertekort kan inderdaad leiden tot haaruitval. Bij een normaal voedingspatroon zorgt het drinken van matcha hier niet voor. De binding van ijzer door matcha is een klein effect, geen ramp voor je gezondheid.

Voedingsdeskundigen benadrukken dat het om een relatief klein effect gaat. Als je een gebalanceerd eetpatroon hebt, haal je voldoende ijzer op uit andere bronnen. Het drinken van een of twee glazen matcha per dag is geen reden tot zorg. Het is een overdreven reactie op een klein biologisch mechanisme.

Waarom de mythe blijft hangen

IJsbrand Velzeboer, voedingsmiddelentechnoloog, is scherp in zijn oordeel. Als er geen wetenschappelijk onderzoek achter zit, heeft een claim voor hem heel weinig waarde. TikTok is geen expert. Maar wanneer mensen een bewering voortdurend tegenkomen, gaat die vanzelf geloofwaardig lijken. Dat is het gevaar van sociale media.

Het is een bekend fenomeen. Een claim wordt gedeeld, bekeken en opnieuw gedeeld. Voor je het weet voelt iemand na één slok matcha gelijk de plukken haar uit het hoofd vallen. De perceptie wordt groter dan de werkelijkheid. En omdat het online blijft hangen, wordt het een 'feit' in de hoofden van veel mensen.

De Voedingscentrum plaatst vraagtekens bij deze alarmerende berichten. Ze benadrukken dat het belangrijk is om kritisch te kijken naar gezondheidsclaims op sociale media. Niet alles wat er staat, is waar. En niet alles wat waar is, is relevant voor jouw gezondheid.

Wat betekent dit voor jou?

Je hoeft je niet te laten gek maken door TikTok. Matcha is een gezonde drank, mits je het in de juiste mate consumeert. Het bevat antioxidanten, cafeïne en theanine, die samen een positief effect kunnen hebben op je energie en concentratie. Het is geen superfood, maar ook geen gift.

Als je echt zorgen hebt over je ijzerintake, overleg dan met een huisarts of diëtist. Een bloedtest kan aantonen of je ijzerniveau inderdaad laag is. Dat is een veel betrouwbaardere methode dan het luisteren naar virale video's. De wetenschap zegt: matcha is veilig. De mythe zegt: matcha is schadelijk. De wetenschap wint.

De bredere context

De discussie over matcha is een symbool van een groter probleem. Sociale media zijn vol met gezondheidsclaims die niet onderbouwd zijn. Van 'detox' diëten tot 'sugar-free' producten die vol zitten met kunstmatige zoetstoffen. Het is moeilijk om de waarheid van de marketing te scheiden.

Daarom is het belangrijk om betrouwbare bronnen te raadplegen. De Voedingscentrum, het RIVM en wetenschappelijke tijdschriften zijn goede plekken om te zoeken naar onderbouwde informatie. Sociale media zijn handig voor inspiratie, maar niet voor medisch advies. Houd die grens in je hoofd.

Matcha blijft populair. De hype zal niet snel overwaaien. Maar de mythe over haaruitval? Die mag wel een keer op de achtergrond verdwijnen. Het is tijd om weer rustig een glas matcha te drinken, zonder angst voor je haardos.