Inflatie loopt weer op naar 3,3 procent: energie is de grote aanjager

De prijzen in Nederland stijgen weer wat sneller. Volgens de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek is de inflatie in augustus opnieuw iets opgelopen. Voor veel huishoudens is dat geen abstract cijfer, maar iets wat direct voelbaar is bij de tank, de energierekening en in de winkel. Achter dat ene percentage schuilt een gedetailleerd beeld van welke kosten harder stijgen dan andere, en juist die verschillen bepalen hoe zwaar de prijsstijging voor iemand persoonlijk uitpakt.

Inflatie loopt weer op

In augustus 2026 waren consumptiegoederen en diensten gemiddeld 3,3 procent duurder dan een jaar eerder, meldt het CBS. Dat is een lichte stijging ten opzichte van juli, toen de inflatie nog op 3,2 procent lag. De opwaartse beweging is bescheiden, maar wel het vermelden waard, omdat ze laat zien dat de prijsdruk in de economie voorlopig niet volledig is weggeëbd. Voor consumenten betekent het dat het dagelijks leven opnieuw een fractie duurder is geworden dan het jaar daarvoor.

Wat inflatie betekent

Inflatie is niets anders dan de gemiddelde stijging van de prijzen van goederen en diensten over een bepaalde periode. Wanneer de inflatie 3,3 procent bedraagt, kost een mandje met dezelfde producten nu ongeveer zoveel meer dan een jaar geleden. Het gaat echter om een gemiddelde, en de persoonlijke inflatie van ieder huishouden kan daar sterk van afwijken. Dat hangt af van waar iemand zijn geld aan uitgeeft, want niet alle categorieën stijgen in hetzelfde tempo of dezelfde richting op.

Energie is de grote aanjager

De belangrijkste oorzaak van de stijging zit dit keer bij energie. De prijzen voor energie, inclusief motorbrandstoffen, lagen in augustus maar liefst 11,7 procent hoger dan een jaar eerder, tegenover 9,7 procent in juli. Dat is een fors verschil dat direct doorwerkt in de energierekening en aan de pomp. Omdat vrijwel elk huishouden met deze kosten te maken heeft, weegt de stijging van de energieprijzen zwaar mee in het totale inflatiecijfer van de afgelopen maand.

Duurder op vakantie

Ook wie in het buitenland verbleef, merkte de prijsstijging duidelijk. De consumptie in het buitenland werd volgens het CBS 7,4 procent duurder, tegenover 4,8 procent een maand eerder. Deze categorie omvat onder meer uitgaven van Nederlanders tijdens vakanties en reizen buiten de landsgrenzen. De flinke toename laat zien dat de prijsdruk niet alleen een binnenlands verschijnsel is, maar ook merkbaar is voor iedereen die in de zomermaanden op reis is geweest en daar geld heeft uitgegeven.

Diensten iets minder fors

Niet alle categorieën versnelden echter. De prijzen van diensten stegen in augustus met 3,7 procent, wat juist een lichte daling is ten opzichte van de 4,0 procent in juli. Onder diensten vallen bijvoorbeeld horeca, verzekeringen en allerlei vormen van dienstverlening. Dat deze prijsstijging iets afzwakte, is een voorzichtig positief signaal, omdat diensten een groot deel van de bestedingen uitmaken. Toch blijft het niveau nog altijd relatief hoog vergeleken met wat als normaal wordt beschouwd.

Boodschappen juist goedkoper

Opvallend is dat er ook een categorie was waar de prijzen daalden. Voedingsmiddelen, dranken en tabak werden in augustus namelijk 0,5 procent goedkoper, terwijl die categorie in juli nog vlak lag. Voor consumenten is dat een welkome ontwikkeling, aangezien de boodschappen de afgelopen jaren juist flink duurder zijn geworden. De daling laat zien dat de prijsontwikkeling per categorie sterk kan verschillen en dat een hoger totaalcijfer niet betekent dat werkelijk alles duurder wordt.

Nationale en Europese meting

Bij het lezen van inflatiecijfers is het goed te weten dat er twee metingen naast elkaar bestaan. Naast de nationale consumentenprijsindex is er ook een Europese geharmoniseerde meting, bekend als de HICP. Volgens de snelle raming van die Europese methode kwam de inflatie in augustus uit op 2,8 procent, dus lager dan het nationale cijfer van 3,3 procent. Dat verschil kan verwarrend zijn, maar heeft een logische verklaring die met de opzet van beide indexen te maken heeft.

Waarom de cijfers verschillen

Het verschil tussen beide metingen ontstaat doordat ze niet exact dezelfde uitgaven meenemen. De Europese geharmoniseerde index is bedoeld om landen onderling eerlijk te kunnen vergelijken en telt bepaalde kosten anders mee dan de nationale index. Daardoor kan hetzelfde land op hetzelfde moment twee verschillende inflatiepercentages laten zien. Voor wie de Nederlandse situatie wil begrijpen, is de nationale index doorgaans het meest relevant, terwijl de Europese variant vooral nuttig is voor vergelijkingen binnen de eurozone.

Gevolgen voor het huishouden

Voor de gemiddelde Nederlander betekenen deze cijfers dat de kosten van levensonderhoud opnieuw licht zijn gestegen. Vooral huishoudens die veel geld kwijt zijn aan energie en brandstof voelen de stijging het sterkst in hun maandbudget. De daling van de voedselprijzen biedt enige verlichting, maar weegt niet volledig op tegen de duurdere energie. Uiteindelijk is het de verhouding tussen de lonen en de prijzen die bepaalt of mensen daadwerkelijk koopkracht winnen of juist inleveren.

Wat je zelf kunt doen

Hoewel niemand in zijn eentje de inflatie kan beïnvloeden, valt er op de eigen begroting wel degelijk iets te sturen. Inzicht krijgen in de eigen vaste lasten, energiecontracten vergelijken en bewuster omgaan met grote uitgaven helpt om de stijgende kosten op te vangen. Juist bij posten als energie en vervoer kunnen kleine aanpassingen op jaarbasis flink oplopen. Wie de eigen uitgaven goed in de gaten houdt, staat steviger in een periode waarin de prijzen blijven bewegen en onzeker blijven.

Vooruitblik

Of de inflatie de komende maanden verder oploopt of juist afzwakt, is lastig met zekerheid te voorspellen. Veel hangt af van de ontwikkeling van de energieprijzen, de internationale economie en het beleid van de centrale bank. De cijfers van augustus laten zien dat de prijsstijging nog niet volledig onder controle is, maar ook dat sommige categorieën al afkoelen. Door de maandelijkse cijfers van het CBS te blijven volgen, houden consumenten het beste zicht op de richting van hun eigen koopkracht.