De spaarrente in Nederland: waarom je bank achterblijft terwijl de ECB verhoogt

Voor de miljoenen Nederlanders die geld op een spaarrekening hebben staan, blijft de rente een bron van teleurstelling. Terwijl de kranten vol staan met berichten over stijgende rentetarieven, zien veel spaarders op hun eigen rekening nog altijd een percentage dat nauwelijks boven de een procent uitkomt en dat de inflatie bij lange na niet bijhoudt.

Dat verschil tussen het grote nieuws over de rente en de bescheiden bijschrijving op de eigen rekening roept bij veel mensen vragen op. Waarom stijgt de spaarrente zo traag, waarom bieden buitenlandse banken zoveel meer, en is het verstandig om je spaargeld nu ergens anders onder te brengen? Een overzicht van de situatie in het najaar van dit jaar.

De ECB draait de rente weer omhoog

Het begint allemaal bij de Europese Centrale Bank, die de belangrijkste rentetarieven voor de hele eurozone bepaalt. Op tien september van dit jaar besloot de bank de depositorente met een kwart procentpunt te verhogen naar twee komma vijftig procent, na een eerdere verhoging naar twee komma vijfentwintig procent in juni.

Daarmee zet de centrale bank een duidelijke koers naar boven in, na een periode waarin de rente juist werd verlaagd. Begin dit jaar stond de depositorente nog op twee procent, maar door de oplopende geldontwaarding koos de bank ervoor om de teugels stap voor stap weer aan te trekken om de prijsstijgingen af te remmen.

Inflatie en energie drijven het besluit

De belangrijkste reden voor de renteverhoging is de hardnekkige inflatie in de eurozone. In augustus liep de gemiddelde geldontwaarding op tot drie komma drie procent, hoger dan de twee komma acht procent in juni en de twee komma negen procent in juli, en daarmee nog altijd ver boven het streefniveau van twee procent dat de bank hanteert.

Een deel van die prijsstijging komt door de duurdere energie, die de kosten voor huishoudens en bedrijven opdrijft. Door de rente te verhogen probeert de centrale bank het lenen duurder te maken en het uitgeven af te remmen, in de hoop dat de prijzen daardoor minder hard blijven stijgen dan de afgelopen maanden het geval was.

Wat de grootbanken hun spaarders bieden

In theorie zou een hogere rente van de centrale bank moeten betekenen dat ook spaarders meer ontvangen, maar in de praktijk verloopt dat traag. Bij de grote Nederlandse banken blijft de vergoeding op vrij opneembaar spaargeld bescheiden, met tarieven die in het najaar van dit jaar rond de een tot anderhalf procent schommelen.

Concreet biedt de ene grootbank op een gewone spaarrekening ongeveer een procent, terwijl een andere rond de een komma vijfentwintig procent zit en een derde onlangs licht verhoogde naar ongeveer een komma dertig procent. Voor wie een groot bedrag heeft gespaard, is het verschil met de inflatie daardoor nog altijd fors en verliest het spaargeld feitelijk aan waarde.

Het gat met buitenlandse banken

Wie bereid is om verder te kijken dan de vertrouwde grootbank, kan zijn spaargeld vaak tegen een aanzienlijk hogere rente wegzetten. Via spaarplatforms bieden banken uit andere Europese landen tarieven die oplopen tot ruim twee procent, en soms nog hoger met tijdelijke acties voor nieuwe klanten die de eerste maanden meer opleveren.

Dat spaargeld valt binnen de Europese Unie doorgaans onder een garantiestelsel dat tegoeden tot een bepaald bedrag beschermt, waardoor het risico voor de spaarder beperkt blijft. Toch laten veel Nederlanders die hogere rente liggen, vaak uit gewoonte of omdat het overstappen naar een onbekende buitenlandse partij toch een drempel blijkt te zijn.

Waarom banken zo traag reageren

De vraag die veel spaarders bezighoudt, is waarom de grote Nederlandse banken zo terughoudend zijn met het verhogen van hun spaarrente. Analisten wijzen erop dat deze banken samen een groot deel van de markt in handen hebben en daardoor minder druk voelen om met elkaar te concurreren om het geld van spaarders.

Bovendien kijken de grootbanken bij het bepalen van hun tarieven vooral naar elkaar en veel minder rechtstreeks naar de rentekoers van de centrale bank. Zolang de meeste klanten toch bij hun eigen bank blijven, hebben de instellingen weinig reden om snel mee te bewegen met de stijgende rente op de financiele markten.

Wat spaarders nu kunnen doen

Voor spaarders die het maximale uit hun geld willen halen, loont het om de tarieven van verschillende aanbieders met elkaar te vergelijken in plaats van klakkeloos bij de eigen bank te blijven. Een deel van het spaargeld onderbrengen bij een aanbieder met een hogere rente kan op jaarbasis een merkbaar verschil maken in de opbrengst.

Tegelijk verwachten deskundigen dat de rente dit jaar mogelijk nog verder stijgt als de inflatie hoog blijft, wat spaarders op termijn iets meer lucht zou kunnen geven. Voor wie zijn geld verstandig wil beheren, blijft het vooral zaak om de ontwikkelingen te volgen en niet te veel spaargeld ongebruikt tegen een lage rente te laten staan.