Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή των ανανεώσιμων: ρεκόρ πράσινης ενέργειας και εξαγωγές ρεύματος

Η Ελλάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε μια σημαντική ενεργειακή μετάβαση, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και αλλάζουν την εικόνα του ενεργειακού τομέα.

Πρόκειται για μια εξέλιξη με πολλαπλές διαστάσεις, καθώς αφορά όχι μόνο το περιβάλλον, αλλά και την οικονομία, το κόστος της ενέργειας και τη θέση της χώρας στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού.

Ρεκόρ για τις ανανεώσιμες

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2025 καταγράφηκαν νέα ρεκόρ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στον τομέα αυτό.

Αναφέρεται μάλιστα ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι ανανεώσιμες πηγές ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα ορυκτά καύσιμα, με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια μαζί να καλύπτουν μεγαλύτερο μερίδιο από τον άνθρακα και το φυσικό αέριο συνολικά.

Ο άνθρακας υποχωρεί

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές αλλαγές αφορά τη δραστική μείωση της χρήσης άνθρακα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η Ελλάδα κατέγραψε ιστορικά χαμηλό μερίδιο άνθρακα, γύρω στο 5 τοις εκατό, στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής της.

Παράλληλα, αναφέρεται ότι η χώρα βρέθηκε τρίτη μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το μερίδιο της ηλιακής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα, γεγονός που αναδεικνύει τη δυναμική του συγκεκριμένου κλάδου.

Το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής αλλάζει

Το ενεργειακό μείγμα της χώρας παραμένει μικτό, αλλά με σαφή στροφή προς τις καθαρότερες πηγές. Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2026, το φυσικό αέριο αντιστοιχεί σε περίπου 42 τοις εκατό, η αιολική ενέργεια σε περίπου 21 τοις εκατό και η ηλιακή σε περίπου 16 τοις εκατό.

Η παραγωγή ενέργειας χαμηλών εκπομπών φέρεται να έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η σταδιακή αύξηση του μεριδίου της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας δείχνει ότι η μετάβαση προχωρά με σταθερό ρυθμό.

Από εισαγωγέας σε εξαγωγέα

Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη αφορά τη θέση της Ελλάδας στην αγορά ηλεκτρισμού. Αναφέρεται ότι το 2024 η χώρα έγινε καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, καταγράφοντας πλεόνασμα της τάξης των 307 γιγαβατωρών.

Η μετατροπή από εισαγωγέα σε εξαγωγέα ρεύματος έχει και οικονομική σημασία, καθώς αλλάζει τη σχέση της χώρας με τις γειτονικές αγορές και μπορεί να συμβάλει στη μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα.

Οι στόχοι για το μέλλον

Οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στόχων. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η χώρα επιδιώκει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, με ενδιάμεσους στόχους για σημαντική αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών.

Ειδικότερα, αναφέρεται ότι υπάρχει στόχος για κάλυψη της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε πολύ υψηλά ποσοστά στα νησιά έως το 2030 και σε μεγάλο βαθμό και σε εθνικό επίπεδο τα επόμενα χρόνια.

Ισορροπία και προκλήσεις

Παρά τη σημαντική πρόοδο, το ενεργειακό σύστημα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο φυσικό αέριο, οπότε δεν έχει φτάσει ακόμη σε συνεχή λειτουργία αποκλειστικά με ανανεώσιμες πηγές, παρά τις περιστασιακές στιγμές πολύ υψηλής κάλυψης.

Η επόμενη πρόκληση είναι η διαχείριση της μεταβλητότητας των ανανεώσιμων πηγών, με επενδύσεις σε αποθήκευση και δίκτυα. Συνολικά όμως, η πορεία της Ελλάδας δείχνει ότι η στροφή προς την πράσινη ενέργεια έχει ήδη αλλάξει ουσιαστικά το τοπίο.