Το πρώτο ταμείο βιοεπιστημών της Ελλάδας: ένα ρεκόρ 106 εκατομμυρίων για τη βιοτεχνολογία

Συνηθίζω να γράφω για την τεχνολογία που αλλάζει σιωπηλά την καθημερινότητά μας, από τα data centers μέχρι τις ελληνικές startup που κατακτούν τον κόσμο. Αυτή τη φορά όμως το βλέμμα στρέφεται σε έναν τομέα που έλειπε σχεδόν εντελώς από τον ελληνικό χάρτη της καινοτομίας, τις βιοεπιστήμες. Για πρώτη φορά, η χώρα αποκτά ένα ειδικό επενδυτικό ταμείο αφιερωμένο στη βιοτεχνολογία και την υγεία. Και το ποσό που συγκέντρωσε είναι αρκετό για να μιλήσουμε για ιστορική στιγμή.

Το πρώτο ταμείο βιοεπιστημών της χώρας

Το νέο σχήμα ονομάζεται Kos Biotechnology Partners και αποτελεί το πρώτο ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων στην Ελλάδα που είναι αποκλειστικά αφιερωμένο στις βιοεπιστήμες. Μέχρι σήμερα, οι Ελληνες ερευνητές και οι νεοφυείς εταιρείες του κλάδου αναγκάζονταν να αναζητούν χρηματοδότηση αποκλειστικά στο εξωτερικό. Η δημιουργία ενός εγχώριου ταμείου αλλάζει ριζικά αυτή την εικόνα και δίνει μια νέα διέξοδο. Πρόκειται για ένα κομμάτι του παζλ που έλειπε εδώ και χρόνια.

Ενα ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα

Τα νούμερα από μόνα τους δείχνουν το μέγεθος του εγχειρήματος και τη σημασία του. Το ταμείο ολοκλήρωσε τον τρίτο κύκλο άντλησης κεφαλαίων στα εκατόν είκοσι τρία εκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε εκατόν έξι εκατομμύρια ευρώ. Το πιο εντυπωσιακό είναι πως πρόκειται για το μεγαλύτερο ταμείο πρώτης προσπάθειας που έχει συγκεντρωθεί ποτέ στην Ελλάδα, σε οποιονδήποτε κλάδο. Και όλα αυτά μέσα σε μόλις έξι μήνες από την επίσημη εκκίνησή του στα τέλη του προηγούμενου έτους.

Οι άνθρωποι πίσω από το εγχείρημα

Πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκονται Ελληνες που επιστρέφουν στη χώρα με πολύτιμη διεθνή εμπειρία. Το ταμείο ιδρύθηκε από τους ελληνοαμερικανούς επενδυτές Σίμο Συμεωνίδη και Αλέξανδρο Τζούκα, με τρίτο εταίρο τον Νίκο Κωσταρά. Ο τελευταίος διετέλεσε επικεφαλής της εταιρείας IQVIA για την Ελλάδα, γνωρίζοντας από μέσα τον χώρο της υγείας. Ο συνδυασμός διεθνούς κεφαλαίου και βαθιάς γνώσης της ελληνικής αγοράς είναι ίσως το μεγαλύτερο ατού τους.

Εμπειρία από τη Wall Street

Τα βιογραφικά των ιδρυτών εξηγούν εν μέρει γιατί κατάφεραν να πείσουν τόσους επενδυτές. Ο Σίμος Συμεωνίδης έχει ιατρική και βιοϊατρική κατάρτιση από τα πανεπιστήμια Columbia και Harvard, ενώ εργάστηκε ως αναλυτής βιοτεχνολογίας σε μεγάλους οίκους όπως η Morgan Stanley και η RBC. Ο Αλέξανδρος Τζούκας μετρά πάνω από μία δεκαετία στην επενδυτική τραπεζική και τα ιδιωτικά κεφάλαια του κλάδου της υγείας. Μιλάμε δηλαδή για ανθρώπους που ξέρουν καλά πώς λειτουργεί η παγκόσμια βιομηχανία του φαρμάκου.

Τι θα χρηματοδοτήσει

Το ταμείο δεν περιορίζεται σε ένα μόνο είδος εταιρειών, αλλά ρίχνει ένα ευρύ δίχτυ στον κλάδο. Θα επενδύσει τόσο σε νεοφυείς επιχειρήσεις σε πολύ πρώιμο στάδιο όσο και σε πιο ώριμες και εδραιωμένες εταιρείες. Τα πεδία ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν τη βιοτεχνολογία, την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, την ιατρική τεχνολογία και ευρύτερα τις καινοτομίες στον χώρο της υγείας. Ετσι το κεφάλαιο μπορεί να στηρίξει μια ιδέα από το εργαστήριο μέχρι την ωρίμανσή της.

Γέφυρα ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ελλάδα

Ο βασικός στόχος του ταμείου ξεπερνά τα σύνορα της χώρας και έχει σαφή διεθνή προσανατολισμό. Οι ιδρυτές θέλουν να μεταφέρουν την τεχνογνωσία και τα κεφάλαια της αμερικανικής βιοφαρμακευτικής βιομηχανίας στις αναδυόμενες ευκαιρίες της Ελλάδας και της ευρύτερης Ευρώπης. Μια από τις πρώτες γνωστές επενδύσεις, η εταιρεία Epikast, στηρίζεται ακριβώς σε αυτό το μοντέλο γέφυρας ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο στόχος είναι να συνδεθεί το ελληνικό ταλέντο με το διεθνές οικοσύστημα.

Ποιοι στηρίζουν το ταμείο

Ενα εγχείρημα αυτού του μεγέθους δεν θα μπορούσε να στηριχθεί σε έναν μόνο επενδυτή. Ανάμεσα σε όσους εμπιστεύθηκαν το ταμείο βρίσκεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, μαζί με θεσμικούς επενδυτές και οικογενειακά γραφεία διαχείρισης περιουσίας. Η συμμετοχή ενός κρατικού βραχίονα δίπλα σε ιδιωτικά κεφάλαια δείχνει μια σπάνια σύμπραξη δυνάμεων. Αυτή η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα θεωρείται κρίσιμη για να αποκτήσει ρίζες ο κλάδος.

Γιατί έχει σημασία για τη χώρα

Για χρόνια, η Ελλάδα διέθετε αξιόλογους επιστήμονες και ερευνητικά κέντρα, αλλά της έλειπε το κεφάλαιο που μετατρέπει την έρευνα σε επιχείρηση. Πολλά λαμπρά μυαλά αναγκάζονταν να φύγουν στο εξωτερικό για να βρουν χρηματοδότηση και υποδομές. Η ύπαρξη ενός εγχώριου ταμείου βιοεπιστημών μπορεί να αντιστρέψει σταδιακά αυτή την τάση φυγής. Ισως, για πρώτη φορά, ένας νέος ερευνητής να μπορεί να χτίσει την εταιρεία των ονείρων του χωρίς να αφήσει τη χώρα.

Το ελληνικό οικοσύστημα ωριμάζει

Η κίνηση αυτή δεν συμβαίνει στο κενό, αλλά σε ένα οικοσύστημα που ωριμάζει με γοργούς ρυθμούς. Το σύνολο των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων αποτιμάται πλέον γύρω στα τέσσερα κόμμα δύο δισεκατομμύρια δολάρια, με την Αθήνα να ανεβαίνει σταθερά στους διεθνείς πίνακες κατάταξης. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς τις εταιρείες βαθιάς τεχνολογίας, εκεί όπου η επιστημονική γνώση κάνει τη διαφορά. Οι βιοεπιστήμες ταιριάζουν απόλυτα σε αυτή τη νέα φιλοσοφία.

Από το εργαστήριο στην αγορά

Ο δρόμος από την επιστημονική ανακάλυψη μέχρι ένα πραγματικό προϊόν είναι ωστόσο εξαιρετικά δύσκολος και χρονοβόρος. Στη βιοτεχνολογία, μια υποσχόμενη ιδέα μπορεί να χρειαστεί πολλά χρόνια δοκιμών και τεράστια κεφάλαια πριν φτάσει στον ασθενή. Ακριβώς γι αυτό η ύπαρξη υπομονετικού κεφαλαίου, που δεν περιμένει άμεσο κέρδος, είναι τόσο σημαντική. Ενα εξειδικευμένο ταμείο ξέρει να διαχειρίζεται αυτόν τον μακρύ και αβέβαιο ορίζοντα.

Ενα στοίχημα με μακρύ ορίζοντα

Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το νέο ταμείο θα γεννήσει τον επόμενο μεγάλο ελληνικό μονόκερο της υγείας. Η βιοτεχνολογία παραμένει ένας από τους πιο ριψοκίνδυνους κλάδους, όπου οι αποτυχίες είναι συχνές και αναμενόμενες. Ομως το απλό γεγονός ότι υπάρχει πλέον ένα τέτοιο εργαλείο αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού. Δίνει στους ερευνητές μια πραγματική επιλογή και στη χώρα μια θέση στον παγκόσμιο χάρτη των βιοεπιστημών.

Μια νέα σελίδα για την καινοτομία

Κοιτάζοντας τη συνολική εικόνα, βλέπω ένα ακόμη κομμάτι μιας Ελλάδας που προσπαθεί να ξαναβρεί τη θέση της στην παγκόσμια καινοτομία. Μετά τα data centers, τα drones και τις πληρωμές, έρχεται τώρα η σειρά της υγείας και της επιστήμης της ζωής. Αυτή η αλλαγή δεν θα φανεί σε έναν τίτλο ειδήσεων, αλλά θα χτιστεί σιωπηλά, εργαστήριο με το εργαστήριο. Και ίσως σε λίγα χρόνια να μιλάμε για θεραπείες που ξεκίνησαν από μια ελληνική ιδέα.