Kızılot sahilinde umut veren sezon: 1.600 yuvadan 40 binden fazla caretta caretta yavrusu denizle buluştu

Akdeniz kıyıları, her yıl olduğu gibi bu yıl da nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağaları caretta carettalara ev sahipliği yaptı. Yaz boyunca kumsallara bırakılan yumurtalardan çıkan binlerce yavru, eylül ayına doğru denizle buluşmayı sürdürdü.

Türkiye'nin güney sahilleri, bu türün Akdeniz'deki en önemli üreme alanları arasında yer alıyor. Bu yazıda, 2026 sezonunun öne çıkan rakamlarına, yavruların denize uzanan zorlu yolculuğuna ve sahada yürütülen koruma çalışmalarına daha yakından bakıyoruz.

Kızılot'ta umut veren sezon

Antalya'nın 26 kilometrelik Kızılot sahili, bu sezon deniz kaplumbağaları açısından yoğun bir döneme sahne oldu. Bölgede yürütülen izleme çalışmaları kapsamında, sezon boyunca toplam 1.600 caretta caretta yuvası tespit edildiği bildirildi.

Yapılan açıklamalara göre, bu yuvaların yaklaşık yüzde 70'inden yavru çıkışı gerçekleşti. Böylece 40 binden fazla yavru deniz kaplumbağası, kumsaldan denize ulaşmayı başararak bölge için umut verici bir tabloyu ortaya koydu.

Yuvadan denize uzanan yolculuk

Uzmanların aktardığına göre, bölgedeki yuvalama süreci temmuz ayının sonuna doğru tamamlandı. Kuma bırakılan yumurtalar, ortalama 45 ila 60 gün süren kuluçka döneminin ardından çatlamaya başlıyor ve yavrular yüzeye doğru çıkıyor.

Yumurtadan çıkan minik yavrular için asıl zorluk bu noktada başlıyor. Kumun üzerinde kısa ama tehlikeli bir yolculuğun ardından denize ulaşmaya çalışan yavrular, bu süreçte pek çok doğal ve insan kaynaklı riskle karşı karşıya kalıyor.

Yılların emeği

Kumsallardaki bu titiz takip, uzun yıllara dayanan bir çalışmanın ürünü. İzleme ve koruma faaliyetleri, Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) gönüllüleri tarafından, Hacettepe Üniversitesi'nden Dr. Ali Fuat Canbolat'ın öncülüğünde yürütülüyor.

Dernek ekipleri, mayıs ayında başlayan sezon boyunca sahilde düzenli olarak görev alıyor. Yuvaların tespit edilmesi, işaretlenmesi ve korunması gibi çalışmalar, eylül ayının sonuna kadar aralıksız biçimde sürdürülüyor.

Hayatta kalma mücadelesi

Denize ulaşmak, yavrular için tek başına yeterli olmuyor. Proje biyoloğu Fatih Polat'ın aktardığına göre, denize ulaşan bin yavrudan yalnızca bir ya da ikisi erişkinliğe kadar hayatta kalabiliyor. Bu da türün ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor.

Hayatta kalmayı başaran bireyler ise yıllar sonra doğdukları kumsallara geri dönüyor. Uzmanlara göre erişkin caretta carettalar, yaklaşık 15 ila 20 yıl sonra yumurta bırakmak için tekrar aynı sahillere gelerek yaşam döngüsünü sürdürüyor.

Yavruları bekleyen tehditler

Yavruların denize ulaşırken karşılaştığı tehlikeler oldukça çeşitli. Uzmanlar, martı gibi yırtıcıların avlanması ile kumsallardaki plastik atıklara takılmanın, minik kaplumbağalar için önemli riskler oluşturduğunu belirtiyor.

Bunlara ek olarak, sahil çevresindeki tesislerden yayılan yapay ışıklar da ciddi bir sorun oluşturuyor. Bu ışıklar, yönünü ay ışığı ve denizin parıltısıyla bulan yavruların şaşırmasına yol açabiliyor; ayrıca yoğun insan faaliyetleri de kumsallar üzerinde baskı yaratıyor.

Korumanın artan önemi

Tüm bu zorluklara rağmen, uzmanlar Akdeniz'deki deniz kaplumbağası popülasyonunun giderek arttığını vurguluyor. Düzenli izleme ve koruma çalışmalarının, bu olumlu eğilimin sürmesinde belirleyici bir rol oynadığı ifade ediliyor.

Kızılot sahilinde bu sezon denize ulaşan on binlerce yavru, sabırlı koruma çalışmalarının somut bir karşılığı olarak öne çıkıyor. Kumsalların temiz tutulması ve doğal yaşam alanlarına saygı gösterilmesi ise türün geleceği için kritik önemini korumaya devam ediyor.