Nederlandse huishoudens voelen de economie van 2026: lichte groei, hardnekkige inflatie

De Nederlandse economie draait in 2026 nog steeds, maar aan de keukentafel voelt het voor veel gezinnen niet als vooruitgang. De prijzen in de supermarkt en op de energierekening blijven hoog, terwijl het besteedbaar inkomen maar mondjesmaat meegroeit, waardoor de sfeer onder consumenten voorzichtig en soms ronduit somber blijft.

In dit artikel zetten we op een rij wat het Centraal Planbureau verwacht voor de economie in 2026, en wat die cijfers concreet betekenen voor gewone huishoudens. We kijken naar de groei, de inflatie, de koopkracht en de arbeidsmarkt, en naar de manier waarop mensen op deze ontwikkelingen reageren.

Economie groeit, maar langzamer

Volgens de raming van het Centraal Planbureau blijft de Nederlandse economie groeien, zij het in een rustiger tempo. Na een groei van ongeveer 1,6 procent in 2025 wordt voor 2026 een groei van rond de 1,4 procent verwacht, waarna het tempo in 2027 naar verwachting verder afzwakt tot ongeveer 1,2 procent.

Dat betekent dat er geen sprake is van een crisis of krimp, maar wel van een economie die geleidelijk gas terugneemt. De groei wordt gedragen door onder meer consumptie en investeringen, maar de onzekerheid in de wereld zorgt ervoor dat bedrijven en gezinnen voorzichtiger worden met grote uitgaven en plannen.

Inflatie blijft hardnekkig

Het grootste pijnpunt voor veel mensen is de inflatie, die volgens het planbureau ook in 2026 rond de 3,3 procent blijft hangen. Vooral de gestegen energie- en brandstofprijzen worden aangewezen als de belangrijkste aanjager van deze prijsstijgingen, wat een breed effect heeft op de rest van de economie.

Zoals CPB-directeur Pieter Hasekamp opmerkte, zorgen juist hogere energie- en brandstofprijzen voor extra inflatie, waardoor ook voedsel en andere producten duurder worden. Voor huishoudens betekent dit dat niet alleen de energierekening, maar ook de dagelijkse boodschappen een steeds groter deel van het budget opslokken.

Koopkracht stijgt nauwelijks

Tegenover die hoge prijzen staat een koopkracht die maar heel licht toeneemt. Het planbureau raamt de mediane koopkrachtstijging voor 2026 op ongeveer 0,6 procent, duidelijk minder dan de circa 1,0 procent in 2025, en voor 2027 wordt zelfs een lichte daling van rond de 0,3 procent voorzien.

Hogere lonen compenseren de inflatie dus maar gedeeltelijk, en lang niet voor iedereen in gelijke mate. Vooral huishoudens met lagere inkomens of hoge vaste lasten merken dat er aan het einde van de maand weinig ruimte overblijft, ondanks dat de economie op papier nog steeds groeit en de lonen stijgen.

Arbeidsmarkt koelt langzaam af

Een lichtpuntje is de arbeidsmarkt, die historisch gezien nog altijd sterk is. Volgens het Centraal Planbureau blijft de werkloosheid met ongeveer 3,9 procent in 2026 laag, al wordt voor 2027 een lichte stijging naar rond de 4,0 procent verwacht naarmate de economische groei geleidelijk afzwakt en de spanning op de markt afneemt.

Overheidsfinanciën onder druk

Ook de schatkist voelt de veranderende omstandigheden. Het begrotingstekort loopt volgens de raming op van ongeveer 1,6 procent van het bruto binnenlands product in 2025 naar zo'n 2,8 procent in 2026, om daarna in 2027 weer iets terug te zakken naar rond de 2,1 procent, wat de ruimte voor nieuw beleid beperkt.

Huishoudens letten op de kleintjes

Al deze cijfers vertalen zich in het dagelijks leven naar voorzichtigheid. Veel huishoudens stellen grote aankopen uit, vergelijken vaker prijzen en kiezen bewuster voor tweedehands spullen, aanbiedingen of de markt, simpelweg omdat elke euro in een tijd van hoge prijzen zorgvuldiger moet worden verdeeld dan een paar jaar geleden.

Deze zuinigheid is deels een verstandige reactie, maar heeft ook een keerzijde voor de economie. Wanneer mensen massaal de hand op de knip houden, remt dat de consumptie en daarmee de groei af, waardoor de voorzichtigheid van huishoudens en de gematigde vooruitzichten van het planbureau elkaar deels versterken.

Risico's en onzekerheid

Het planbureau waarschuwt bovendien dat de onzekerheid groot blijft. Schommelende energieprijzen, geopolitieke spanningen en mogelijke nieuwe handelsbelemmeringen kunnen het beeld snel doen kantelen, waardoor de inflatie hoger kan uitvallen of de groei juist verder onder druk kan komen te staan dan nu wordt aangenomen.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse huishoudens tekent zich zo een jaar af waarin de economie officieel groeit, maar de portemonnee dat nauwelijks merkt. Zolang de inflatie hoog blijft en de koopkracht amper stijgt, zullen veel gezinnen de nadruk blijven leggen op sparen en verstandig uitgeven, in afwachting van rustiger en zekerder economische tijden.