เมื่อปัญญาประดิษฐ์เข้าห้องตรวจ: โรงพยาบาลศิริราชกับการยกระดับการวินิจฉัยโรค

ปัญญาประดิษฐ์กำลังก้าวเข้ามามีบทบาทมากขึ้นเรื่อยๆ ในโรงพยาบาลของประเทศไทย และหนึ่งในตัวอย่างที่โดดเด่นที่สุดก็คือโรงพยาบาลศิริราช ซึ่งได้นำเทคโนโลยีนี้เข้ามาช่วยยกระดับการวินิจฉัยโรคและการวิจัยทางการแพทย์ ให้มีทั้งความแม่นยำและประสิทธิภาพที่มากยิ่งขึ้นกว่าเดิม

ตามรายงาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ประกาศนำปัญญาประดิษฐ์เข้ามาช่วยในการวิเคราะห์ทางการแพทย์ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการตรวจหาความผิดปกติ การวินิจฉัยโรค รวมไปถึงช่วยจัดการขั้นตอนการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ให้ราบรื่นและรวดเร็วยิ่งขึ้น

ปัญญาประดิษฐ์ในหลากหลายสาขา

สิ่งที่น่าสนใจก็คือ การนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ที่ศิริราชนั้นครอบคลุมหลากหลายสาขาทางการแพทย์ ตามรายงานระบุว่ามีทั้งด้านรังสีวิทยา อายุรศาสตร์ พยาธิวิทยา ประสาทวิทยา ศัลยกรรมกระดูก สุขภาพจิต จักษุวิทยา ตลอดจนงานด้านสาธารณสุขชุมชน ซึ่งสะท้อนถึงการใช้งานที่กว้างขวางอย่างมาก

ความหลากหลายนี้แสดงให้เห็นว่าปัญญาประดิษฐ์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือชิ้นเดียวที่ใช้ทำงานอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นชุดของเทคโนโลยีที่ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในหลายแผนกทั่วทั้งโรงพยาบาล เพื่อตอบโจทย์ที่แตกต่างกันไปในแต่ละสาขาความเชี่ยวชาญอย่างเหมาะสม

อ่านภาพเอกซเรย์ทรวงอก

หนึ่งในการใช้งานที่เป็นรูปธรรมที่สุดอยู่ในด้านรังสีวิทยา ตามรายงานระบุว่าโรงพยาบาลได้นำปัญญาประดิษฐ์มาช่วยในการวิเคราะห์ภาพเอกซเรย์ทรวงอกมาตั้งแต่ปี 2019 ทำให้สามารถตรวจจับความผิดปกติได้อย่างเป็นระบบและรวดเร็วมากกว่าการอ่านด้วยสายตาเพียงอย่างเดียว

โดยระบบดังกล่าวสามารถช่วยตรวจหาความผิดปกติของปอด รวมไปถึงภาวะการสะสมของหินปูนในหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งถือเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญ การมีเครื่องมือช่วยเช่นนี้ย่อมเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการคัดกรองและการวางแผนการรักษาผู้ป่วยในลำดับต่อไป

พยาธิวิทยาและจักษุวิทยา

นอกเหนือจากงานด้านภาพถ่ายทางรังสีแล้ว แผนกพยาธิวิทยาก็ได้รับประโยชน์จากปัญญาประดิษฐ์เช่นเดียวกัน ตามรายงานระบุว่ามีการนำระบบอัตโนมัติมาใช้ในการตรวจนับเซลล์ชนิดเซนโทรบลาสต์ ซึ่งเป็นงานที่ต้องอาศัยความละเอียดสูงและกินเวลานานมากหากต้องทำด้วยมือ

ส่วนในด้านจักษุวิทยา ปัญญาประดิษฐ์ถูกนำมาใช้เพื่อคัดกรองผู้ป่วยที่มีภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวาน การตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่นๆ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการป้องกันการสูญเสียการมองเห็นในระยะยาว

ตัวเลขความแม่นยำ

เมื่อพูดถึงเรื่องประสิทธิภาพ ตัวเลขที่มีการเปิดเผยออกมาก็ถือว่าน่าสนใจไม่น้อย ตามรายงานระบุว่าการใช้ปัญญาประดิษฐ์ช่วยวินิจฉัยจากภาพถ่ายทางการแพทย์นั้น สามารถทำความแม่นยำได้สูงถึงราว 91.35 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเป็นระดับที่สะท้อนถึงศักยภาพของเทคโนโลยีนี้ได้เป็นอย่างดี

หากลองมองย้อนกลับไป จะเห็นว่าการเดินทางของศิริราชในเรื่องนี้เริ่มต้นมาได้ระยะหนึ่งแล้ว ตามรายงานระบุว่าโครงการด้านปัญญาประดิษฐ์ของโรงพยาบาลเริ่มต้นขึ้นราวปี 2018 ถึง 2019 และค่อยๆ ขยายการใช้งานออกไปในหลายด้านอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ประโยชน์และข้อควรระวัง

ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดของการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ คือช่วยให้การวินิจฉัยรวดเร็วและแม่นยำมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยแบ่งเบาภาระงานอันหนักหน่วงของบุคลากรทางการแพทย์ได้อีกด้วย โดยทั่วไปแล้วเทคโนโลยีนี้ทำหน้าที่เป็นเหมือนผู้ช่วยที่ทรงพลัง มากกว่าจะเข้ามาแทนที่แพทย์อย่างสมบูรณ์

อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีข้อควรระวังที่ไม่อาจมองข้ามไปได้ โดยทั่วไปแล้วการตัดสินใจในขั้นสุดท้ายยังคงต้องอยู่ในมือของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเสมอ ในขณะที่คุณภาพของข้อมูลและการกำกับดูแลอย่างเหมาะสม ก็เป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้การใช้เทคโนโลยีนี้เกิดประโยชน์สูงสุดและปลอดภัย

บทสรุป

โดยสรุปแล้ว กรณีของโรงพยาบาลศิริราชได้แสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่า ปัญญาประดิษฐ์สามารถกลายเป็นเครื่องมือที่มีคุณค่าในระบบสาธารณสุขของไทยได้จริง ส่วนในอนาคตข้างหน้า คงต้องติดตามกันต่อไปว่าเทคโนโลยีนี้จะขยายบทบาทและกระจายไปสู่โรงพยาบาลอื่นๆ ได้กว้างขวางเพียงใด